องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ :: NATIONAL SCIENCE MUSEUM

Not selected for Google Earth or Google Maps after a second review [?]

Comments (1)

Nakhon224 Panoramio on September 24, 2009

หมาจาก

เครื่องใช้ตักน้ำของชาวภาคใต้แทบทุกจังหวัดมักขึ้นต้นด้วยคำว่า 'หมา' แทบทั้งสิ้น ถ้าทำจากกาบหมากเรียก 'หมาต้อ' ถ้าทำจากใบจากเรียกว่า 'หมาจาก' และแม้แต่เครื่องใช้ตักน้ำสมัยใหม่ไม่ว่าจะทำด้วยสังกะสี อลูมิเนียม เหล็ก หรือพลาสติกก็เรียกว่า 'หมาถัง' ถ้าทำด้วยกาบหมาก ก็เรียกว่า 'หมาต้อ' และถ้าทำด้วยกาบหลาวชะโอน ก็เรียกว่า 'หมาหลาวโอน'

ในจังหวัดนครศรีธรรมราชมีภาชนะตักน้ำที่ทำทั้งกาบหมาก กาบต้นหลาวโอนและใบของต้นจากแต่ไม่ได้ทำด้วยสิ่งเหล่านี้ในทุกท้องที่ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับในท้องที่นั้นจะมีสิ่งใดที่ใช้ทำ ปัจจุบันนี้แม้ภาชนะตักน้ำที่ทำด้วยสังกะสี (ซึ่งเรียกว่าถัง) หรือพลาสติกจะเข้าไปแทนที่หมากตักน้ำที่ชาวนครใช้มาแต่โบราณมากขึ้น แต่หมาตักน้ำก็ยังคงมีใช้กันอยู่ในครัวเรือนไม่น้อย โดยเฉพาะ 'หมาจาก' ซึ่งเป็นหัตถกรรมที่มีชื่อเสียงของชาวบ้านแถบลุ่มน้ำปากพนัง อำเภอเชียรใหญ่และอำเภอหัวไทร อันเป็นบริเวณที่มีต้นจากขึ้นอยู่ชุกชุม

การทำหมาตักน้ำด้วยใบจาก เริ่มด้วยตัดเอายอดจากซึ่งเป็นยอดอ่อนที่รวมกันแน่นไม่แตกออกเป็นใบ มาจัดเอาแต่ใบ นำใบไปตากแดดพอหมาด ๆ แล้วนำไปสอด การสอดหมาจากต้องคลี่ใบออกข้างหนึ่งแล้วสอดต่อกันกลับหัวกลับหางไปเรื่อย ๆ จนได้ขนาดตามที่ต้องการจึงรวบหัวรวบท้ายเข้าประสนกันม้วนกลม แล้วใช้ก้านใบจากผูกฝึดไว้ ก็ได้หมาจากตามต้องการ และถ้าจะให้สวยงามและทนทานก็ใช้หวายหรือคล้าแทง เย็บรอยต่อระหว่างใบจากแต่ละใบเพื่อกันไม่ให้หลุดได้ง่ายด้วย

หมาจากนอกจากจะใช้ตักน้ำแล้วยังใช้วิดน้ำในเรือ ตักน้ำผึ้งจากกะทะ ตักน้ำล้างหน้า ล้างเท้า ใช้เก็บสิ่งของต่าง ๆ นับได้ว่าหมาจากเป็นสิ่งอำนวยประโยชน์ได้อย่างกว้างขวาง ยิ่งไปกว่านั้นหมาจากยังกลายเป็นสินคาพื้นเมืองที่ชาวต่างถิ่นนำไปใช้เป็นภาชนะใส่ของหรือใช้ปลูกต้นไม้ประดับแขวนซึ่งมความแปลกตาไปอีกรูปแบบหนึ่ง

Sign up to comment. Sign in if you already did it.

Photo taken in Khlong Ha, Khlong Luang District, Pathum Thani 12120, Thailand

Photo details

  • Uploaded on September 22, 2009
  • © All Rights Reserved
    by Nakhon224 Panoramio
    • Camera: Canon PowerShot SX100 IS
    • Taken on 2009/05/01 15:34:48
    • Exposure: 0.017s (1/60)
    • Focal Length: 6.00mm
    • F/Stop: f/2.800
    • ISO Speed: ISO250
    • Exposure Bias: 0.00 EV
    • Flash fired

Groups