Entree Hek Slot Zeist met Nassau-wapen

Selected for Google Maps and Google Earth

Comments (7)

Erik van den Ham on November 2, 2009

Entree Hek Slot Zeist

In 1677 legde Willem Adriaan van Nassau-Odijk Heer van de Lek bij de Staten van Utrecht een plan op tafel voor de bouw van een imposant lusthof in Zeist, niet ver van Kasteel Beverweerd dat zijn vader had geërfd. Hij kreeg toestemming en naar ontwerp van architect Jacob Roman begon ook hij aan de bouw van een eigen lusthof. In 1686 was Slot Zeist voltooid: een weelderig ingericht corps de logis met elegante zijvleugels temidden van een vijf kilometer lange Franse tuinaanleg. Wie was de man, die zich deze vorstelijke luxe kon veroorloven?

Willem Adriaan van Nassau en zijn bastaardbalk

Over de Nassau-tak waaruit Willem Adriaan ontsproot, werd lange tijd liever gezwegen. De vader van Willem Adriaan was een natuurlijke zoon van prins Maurits (1567-1625) en diens levensgezelling Margaretha van Mechelen. Omdat er nooit een wettig huwelijk werd gesloten, gingen hun drie zonen de wereld in als bastaarden van Nassau. Ze mochten weliswaar het Nassau-wapen voeren maar dan aan de hoek gebroken of voorzien van de brede, zwarte bastaardbalk.

De jongste van Margaretha's zonen overleed tijdens een pestepidemie, de oudste sneuvelde in de 80-jarige oorlog. Alleen de middelste zoon Lodewijk bastaard van Nassau Heer van Beverweerd bleef in leven. Lodewijk trouwde en kreeg tien kinderen. Willem Adriaan kwam in 1632 als tweede ter wereld. Vader Lodewijk had veel met hem te stellen: Willem Adriaan bleek roekeloos en spilzuchtig. Hij verspeelde tijdens zijn Grand Tour een vermogen aan de goktafels in Parijs en moest, bedreigd door schuldeisers, in het holst van de nacht naar het vaderland vluchten. Dankzij zijn huwelijk met Elisabeth van der Nisse, de rijke Zeeuwse burgemeestersdochter van Heinkenszand, kwam hij er financieel weer bovenop. Hij bewoog zich in Haagse diplomatieke kringen en was éen van de onderhandelaars, die in Zeist met Lodewijk XIV moest gaan praten over de vredesvoorwaarden. Toen Stadhouder Willem III koning van Engeland was geworden, benoemde hij zijn verre neef, Willem Adriaan van Nassau, tot plaatsvervangend Eerste Edele van Zeeland. Dat had hij beter niet kunnen doen want de Zeeuwen kregen het zwaar te verduren onder de corrupte edelman, die voor grof geld de hoogste ambten uitventte. Allerlei klachten kwamen de Stadhouder ter ore en hij begon zich te ergeren aan de Heer van Slot Zeist. De overdreven luxe waarmee hij zich omringde en zijn té hoog opspuitende fonteinen mishaagden de koning. Daar kwam nog bij, dat Willem Adriaan 'vergat' de bastaardbalk over zijn familiewapen te dragen. Willem III liet hem nijdig weten '..dat ick nu noch immer sal leyden, dat hij of de sijne het wapen van Orange ofte Nassau sal dragen sonder een baere (balk) daerdeur ofte dat het aan de hoecken gebroocken wert, gelyck alle natuurlycke kinderen 't dragen, 't welck hem een er ghenoeg is.' Willem Adriaan leek blind voor de verkoelde houding van Willem III. In 1690 toen King William of Orange zegevierend uit The Battle at the Boyne was gekomen beloonde hij al zijn vrienden met geld en adellijke titels. Maar Willem Adriaan kreeg niets. Met lege handen keerde hij terug naar Zeist, waar hij op oude voet voortleefde. Spoedig verdrongen de schuldeisers zich voor het toegangshek. In 1702 overleed de Koning-Stadhouder. De Zeeuwen hieven het ambt van Eerste Edele op en Willem Adriaan zat financieel aan de grond. Hij overleed in 1705. Van zijn twaalf kinderen erfde zijn oudste zoon Lodewijk Adriaan Slot Zeist én de schulden. Diens zoon Willem Adriaan II moest het onroerend goed van zijn verkwistende grootvader in 1745 van de hand doen. De koper had geen druppel blauw bloed maar wel veel geld. Het was een Amsterdamse ijzerhandelaar: Cornelis Schellinger.

Bram van Broekhoven on November 2, 2009

Toch maar weer eens een HEK Erik, ik begrijp dat je nog niet helemaal genezen bent :-) Wel een heel koninklijk hek zo te zien. En wat een lap tekst nou dat ga ik binnenkort nog een keertje op mijn gemak doorlezen...

Groetjes, Bram

M.Kranenborg-Torn on November 3, 2009

Wat een geschiedenis zeg, hebben de Hernhutters er ook niet een tijd in gezeten.? Wel weer een pracht hek.

Groetjes van Greetje.

bdeh on November 3, 2009

Prachtig verhaal en opname Erik. Groeten Berend

Faintlightofdawn on November 3, 2009

A glorious composition Erik, nice autumn shot, best wishes, Fai

Nadia Kushnir on November 6, 2009

Very good shot!

Isaie D on November 6, 2009

Een hek met geschiedenis Erik. Mooi in perspectief.

Groetjes, Dani

Sign up to comment. Sign in if you already did it.

Photo taken in Het Slot en omgeving, Zeist, Netherlands
Slot Zeist

Photo details

  • Uploaded on November 2, 2009
  • © All Rights Reserved
    by Erik van den Ham

Groups