Rams Woerthe

Selected for Google Maps and Google Earth

Comments (3)

Erik van den Ham on October 14, 2010

Rams Woerthe

Steenwijk, gelegen in de Kop van Overijssel, bezit een van de fraaiste en meest gave Jugendstilpanden in heel Nederland. Het is vooral het interieur, dat deze villa uit 1899 zo bijzonder maakt; de ‘koninklijke’ entree met fraaie gebrandschilderde glas-in-loodramen, de hal en het trappenhuis met indrukwekkende schilderingen. Ook het prachtige houtsnijwerk, marmer, authentiek meubilair en reliëfversieringen met o.a. diermotieven, maken dit unieke bouwwerk meer dan de moeite waard om te bezoeken. Aan het eind van de 19e eeuw keek men vanaf de Gasthuislaan in Steenwijk nog uit over uitgestrekte landerijen. In 1899 kwam daar verandering in, toen Jan Hendrik Tromp Meesters erfgenaam van een oud en rijk Steenwijker geslacht, hier zijn droomvilla liet bouwen. Het moest de mooiste villa van Steenwijk worden, een statussymbool. Om te bepalen wie zijn droom zou verwezenlijken, schreef hij een prijsvraag uit onder architecten. De befaamde architect A.L. van Gendt, ontwerper van het Amsterdamse Concertgebouw, won. Uiteindelijk heeft de bouw van Rams Woerthe 75.582 gulden gekost, een fortuin in die dagen Kenmerkend voor deze stijl, ook wel Art Nouveau genoemd, zijn de zwierige, grillige en slingerende vormen. De Jugendstil was een reactie op de imitatie-stijlen van de 19e eeuwen dé stijlvernieuwing in de periode 1890-1910. In Rams Woerthe komt dit het meest tot uiting bij de toren aan de voorkant en de vele ver- sieringen aan de gevel. Ook binnen bij de vele poortjes en afwerkingen zien we de kenmerken terug. De Jugendstil-stroming was bedoeld voor de massa, maar in de praktijk bleek het vooral te zijn weggelegd voor de rijken, zoals Jan Hendrik Tromp Meesters Wandschilderingen en Glas in Lood In de villa werden niet alleen de plafonds bewerkt, ook werden her en der ornamenten aangebracht. Overal zijn afbeeldingen van apen, uilen, hagedissen en panterachtige dieren te bewonderen. De fraaie wandschilderingen van kunstschilder Co Breman, tonen de kringloop van het graan. Na het ploegen en het zaaien, het dorsen en het scheiden van het kaf, wordt het koren gemalen en het brood gebakken Opvallende details in het interieur van Rams Woerthe zijn de metershoge gebrandschilderde glas-in-loodramen in de hal. Een schitterend schouwspel, vooral ‘s avonds als het licht in de hal brandt. Het tafereel, gemaakt door A. le Comte, beeldt de lente uit. Ook de voormalige raadzaal is deels versierd met glas-in-loodramen van de beroemde glazenier W. Bogtman. Dit drieluik, geplaatst in 1926, stelt het oude stadswapen van Steenwijk voor (Sint Clemens), links daarvan het wapen van Overijssel en rechts de Nederlandse Leeuw Stadspark Rams Woerthe werd oorspronkelijk gebouwd in een uitgestrekt weidelandschap, wat volgens Jan Hendrik Tromp Meesters niet paste bij een weelderige villa. Daarom huurde hij de bekende tuinarchitect Copijn uit Utrecht in, om een park aan te leggen. Tropische planten, bloemen, struiken, vogels en herten werden aangevoerd. Hij liet zelfs volwassen bomen planten omdat hij niet tegen een park-in-de-groei wilde aankijken.Het park is aangelegd in de Engelse Landschaps-stijl: geen belijningen en symmetrie, maar speelse vormen. Perfect passend bij de Jugendstil van de villa.

In 1908 overlijdt Tromp Meesters op 53-jarige leeftijd. Zijn weduwe wil er niet blijven wonen en verkoopt in 1917 het pand aan de gemeente Steenwijk voor de prijs van 90.000 gulden. De gemeente Steenwijk vestigt er dan het gemeentehuis in. Thans in gebruik als representatief centrum van het gemeentebestuur van Steenwijk.

Park in Engelse landschapsstijl Een Engelse tuin is een landschapstuin, die in mode was in de late achttiende eeuw en het begin van de negentiende eeuw. De Engelse tuin verschilt volledig van zijn tegenhanger, de Franse tuin. Men stapte af van het idee dat de natuur moest beheerst worden door de mensen. De tuinen werden nu aangelegd zonder symmetrie en evenwicht, er werden nog steeds sobere paviljoentjes opgetrokken; beeldhouwwerken werden schaars. Het concept leunt op de voorstelling van romantische, parkachtige landschappen met verrassende doorkijkjes. In de praktijk wordt dit doorgaans gestalte gegeven door de aanleg van grasvelden, liefst op heuvelachtig terrein, omgeven door en afgewisseld met boomgroepen Het park Rams Woerthe is in Engelse landschapsstijl aangelegd.

Bron:http://www.ramswoerthe.info

Chronologie van gebeurtenissen

1899
Bouw villa en aanleg park

1908
Jan Hendrik Tromp Meesters overlijdt op 53-jarige leeftijd. Zijn weduwe verlaat kort daarop Rams Woerthe, dat vervolgens tot 1919 leeg staat.

1917
Aankoop Rams Woerthe door de gemeente Steenwijk voor 90.000 gulden. Met name het bezit van het park ‘eene der grootste aantrekkelijkheden van Steenwijk’ wordt van groot belang geacht. In het hoofdgebouw wil men het gemeentehuis vestigen en het park wordt voor het publiek opengesteld. De gemeente geeft wandelkaarten uit op naam, die de houder het recht geeft om tussen negen uur ’s ochtends en vier uur ‘s middags in het park te wandelen. Kinderen onder de 16 jaar zonder begeleiding worden niet toegestaan. De kegelbaan, tevens schietbaan worden aan verenigingen verhuurd.

1919
De villa wordt verbouwd en is van 1919 tot 1992 in gebruik als gemeentehuis van Steenwijk.

1924
Plan voor verbetering van het park door Staatsbosbeheer (geen nadere gegevens hierover).

1928
Er wordt een begroting gevraagd voor het schilderen van het ijzeren hek om het hertenkamp. In de jaren dertig is een hertenstal gebouwd.

1930
De gemeente vraagt “Het Oversticht” om advies over de beplanting en verdere aanleg van het park. Een commissie, bestaande uit Poortman, Ter Kuile en Wattez adviseert het aantal bomen drastisch te verminderen om zo een wat afwisselender geheel te verkrijgen. Doorzichten (zicht-assen) moeten weer open worden gemaakt en moet de beplanting afwisselender.

Er worden verschillende landschapsarchitecten genoemd die hierover zouden kunnen adviseren, onder andere Copijn, de zoon van de oorspronkelijke ontwerper, die inmiddels was overleden. Deze laatste wordt door de gemeente benaderd, maar er is geen rapport van het advies gevonden.

1930
Dempen van de Turfhaven als werkverschaffingsproject. Tevens schoonmaken van devijvers, de oude Aa (Paardensloot) en van de stadsgracht langs het park.

1930
Bouw pomphuisje aan de zuidrand van de vijver, tegenover de ingang aan de Verlaatseweg. Het park wordt gebruikt voor uiteenlopende activiteiten. Van 1925 tot 1955 vonden er bijeenkomsten plaats van o.a. de Oranjevereniging, harmonie en fanfarekorpsen, de Christelijke Geheelonthouders Zangvereniging, het Christelijk gemengd Koor, Steenwijker mannenkoor, zangvereniging “stem des Volks” de S.D.A.P., vakantiekolonie’s, Christelijk Drankweer Comité, Eén Mei Comité, zangvereniging uit Zwolle en de Meppeler Harmonie.

1934
De vijver wordt ter beschikking gesteld aan de hengelaarsvereniging. Op de sportvelden worden gymnastieklessen gegeven.

1941
De Heide Mij brengt advies uit over het onderhoud van het park. Nog steeds is de begroeiing te dicht. Het is niet zeker of er daadwerkelijk iets aan is gebeurd na het rapport van de commissie Poortman.

1942
27 eiken gekapt. De opbrengst van de bomen moet de onkosten dekken, want de gemeente heeft geen geld. Ook in 1947 en 1955 heeft uitdunning plaatsgevonden.

1948
Er wordt toestemming verleend om 2 eiken en 1 linde te rooien, waarschijnlijk om plaats te maken voor het oorlogsmonument.

1948
Oorlogsmonument van Hildo Krop, beeldhouwer, afkomstig uit Steenwijk, wordt in het park geplaatst. Het origineel uit Frans kalksteen gehouwen beeld staat nu in de villa (ICK). In het park staat een bronzen replica. Het stelt een vrouw voor die in de toekomst blikt en die met de Nederlandse vlag een aan haar voeten liggende gevallene bedekt. In de jaren 1950 – 1960 is er verwildering van het park en verval van de gebouwtjes.

1955
Nieuwe toegang bij Gedempte Turfhaven.

1959
Het terrein van de mandenmakerij aan de Verlaatseweg, die gesloopt is, wordt bij het park gevoegd. De voetgangersbrug wordt vernieuwd.

1960
Herstel muziekkoepel. Is later in vlammen opgegaan. Een aantal bomen achter de gracht langs de Kornputsingel wordt gekapt. Nieuwe heesters en bomen worden ingeplant.

1965
Wegdek van de toegangsweg naar de villa wordt vernieuwd, tevens worden er negen parkeerplaatsen aangelegd.

1966/1967 Inrichting van een openluchttheater bij de muziekkoepel.

1969
Eerste plannen voor een reconstructie van het park door de Grontmij.

1972
Voorstel tot reconstructie wordt aangenomen. De totale kosten zijn begroot op bijna 900.000 gulden. In het kader van de bestrijding van werkloosheid krijgt de gemeente een subsidie van ruim 545.000 gulden. De kosten voor de gemeente bedragen bijna 345.000 gulden.

1974
De kosten zijn bijna opgelopen tot 1.000.000 gulden, maar de subsidie is verhoogd tot bijna 873.000 gulden. Voor de gemeente blijft een bedrag van 207.000 gulden over. Heel wat minder dan in 1972 was voorzien. Er werden 110 bomen gekapt en uit de vijvers werd veel rommel en ruim 6000 m3 blubber geschept. De beschoeiing werd geheel vernieuwd. Het verloop van de voetpaden werd veranderd.

1974
De Theekoepel door brand verwoest. Er wordt een pad tussen de hertenwei en de vijver aangelegd

1975
Van de provinciale commissie voor de werkgelegenheid moeten de reconstructie-werkzaamheden vóór 1 mei >

1975 gereed zijn. Als dat niet haalbaar blijkt, dan wordt de termijn verlengd tot 1 december 1975. Aanleg vaste plantenborder.

1979
Wandelpad over de tweede brug (Kettingbrug) wordt formeel fietsroute. De hertenstal wordt door brand verwoest en herbouwd.

1993
Verkoop van Rams Woerthe voor het symbolische bedrag van een gulden aan het Waterschap Wold en Wieden. Het Waterschap zou het pand ingrijpend restaureren.

(Bron: Albers Adviezen, ir. Anja Guinee landschapsarchitect, Ecologisch adviesbureau Maes)

bdeh on October 14, 2010

Erik, heel erg bedankt voor de info en schitterende foto. Ik ben 14 maanden door de week dagelijks in Steenwijk geweest, toen ik gelegerd was in Steenwijkerwold. Ik was dit mooie hek al weer vergeten. Groeten Berend

Teunis Haveman on October 14, 2010

ERIK

Wat een verhaal fanastisch

Mooi om te lezen

Gr Teunis

Sign up to comment. Sign in if you already did it.

Photo taken in Ram's Woerthe, 8331 Steenwijk, The Netherlands

Photo details

  • Uploaded on October 14, 2010
  • © All Rights Reserved
    by Erik van den Ham

Groups