Deventer met Grote of Lebuïnuskerk

Selected for Google Maps and Google Earth

Deventer is gelegen in het zuidwesten van de Nederlandse provincie Overijssel. De stad is gelegen aan de IJssel en bevindt zich hoofdzakelijk aan de oostelijke zijde van deze rivier. Deventer ligt in de landstreek Salland.

Vanaf de 8e eeuw is de plek waar Deventer nu ligt vrijwel continu bewoond. De IJssel speelde een belangrijke rol voor jagers, vissers, boeren en veehouders, die zich vestigden op de oever. Waarschijnlijk is de stad gesticht door de later heilig verklaarde Angelsaksische missionaris Lebuïnus (Liafwin), die in 768 de IJssel overstak, en een houten kerkje stichtte op de plek waar nu de naar hem genoemde Grote of Lebuïnuskerk staat. Deventer bleef een religieus centrum binnen het bisdom Utrecht en ontwikkelde zich tot de hoofdplaats van het Oversticht.

Tussen 1000 en 1500 werd Deventer een bloeiende handelsplaats, die deel uitmaakte van het Hanzeverbond. Met name in de 11e en 12e eeuw vormde het samen met Tiel een zeer belangrijke handelsplaats. Deventer was ook een havenstad. Grote schepen konden aan de kade aanleggen. De Schipbeek mondde vroeger uit aan de zuidkant van het centrum en vormde een natuurlijke haven. In deze periode werd de verdedigingswal tegen Vikingaanvallen, waar de stad al in 882 mee begonnen was, van uitgebreide vestingwerken voorzien om de stad nog beter te kunnen verdedigen.

Deventer was een belangrijk centrum voor religieuze hervorming, met name doordat het de geboorteplaats is van frater Geert Grote, grondlegger van de beweging van de Moderne Devotie die van grote invloed was op Thomas a Kempis en later op Desiderius Erasmus. Alexander Hegius, de belangrijkste leerling van Rudolf Agricola, was rector van de Latijnse school in Deventer van 1483 tot 1493. Tot ongeveer 1500 was de stad het belangrijkste humanistische boekdrukcentrum van Noord-Europa.

De Lebuïnuskerk is van oorsprong Romaanse kerk met crypte en veel wand en gewelfschilderingen uit de 15e en 16e eeuw.

De Lebuïnuskerk in Deventer was in de Middeleeuwen de hoofdkerk van de stad en een van de voornaamste kerken binnen het bisdom Utrecht. Het is historisch en bouwkundig een belangwekkend bouwwerk. De Lebuïnuskerk deed tijdens het kortstondige bestaan van het bisdom Deventer (1559-1580) dienst als kathedraal. De kerk behoort tot de Top 100 der Nederlandse UNESCO-monumenten. De kerk is eigendom van de Protestantse Kerk, terwijl de toren bezit is van de gemeente Deventer.

De Engelse missionaris Lebuïnus stak in 768 de IJssel over en besloot op een rivierduin een houten kerk te bouwen. Al in een vroeg stadium werd een kapittel aan de kerk verbonden. Bisschop Balderik van Utrecht verving haar in de tiende eeuw door een stenen kerk. In 1040 gaf bisschop Bernold opdracht voor de bouw van een grote romaanse basiliek. In 1235 en 1334 werd de kerk verwoest door brand.

De huidige kerk, een gotische hallenkerk, kwam tot stand tussen 1450 en 1525. Ze was rijk versierd met muurschilderingen en stond vol heiligenbeelden en altaren. Aan deze katholieke praal kwam een einde toen in 1580 de calvinisten de kerk in bezit namen en hem omdoopten tot Grote Kerk. Muurschilderingen van voor de reformatie zijn tijdens de restauratie van 1927 onder andere teruggevonden op het plafond van de crypte en in de Magistraat, de kapel die speciaal voor de stadsbestuurders was gebouwd. De hele kerk is voorzien van bepleisterde en met schilderingen versierde kruis, ster en netgewelven. Deze ondergingen in de jaren 2007-2010 een belangrijke restauratie. De overige bepleistering van het interieur is, met uitzondering van de delen die van muurschilderingen voorzien waren, in de jaren vanaf 1927 verwijderd.

Het bovenste gedeelte van de toren, de koepel, wordt ook wel de lantaarn genoemd. Het is een ontwerp van de bekende bouwmeester Hendrick de Keyser uit 1613. Op de koepel staan de woorden Fide Deo, Vigila, Consule, Fortis Age. Hetgeen betekent: Vertrouw op God, wees waakzaam en bedachtzaam, handel kloekmoedig. Rondom de voet van de lantaarn is een bewandelbaar dek.

De lantaarn werd gebouwd om plaats te bieden aan de in 1647 geplaatste beiaard die werd gegoten door de gebroeders Hemony uit Zutphen. Dit is het oudste Hemony klokkenspel van Nederland. Het heeft lang bestaan uit 47 klokken, 28 daarvan zijn nog origineel. In 2009 werd het carillon geheel gerestaureerd. Bij die gelegenheid werden 6 klokken toegevoegd; een 1800 kg zware luidklok en 5 kleine klokjes waardoor de muzikale mogelijkheden sterk zijn vergroot. De grote luidklokken hangen in een nieuwe driedelige stalen klokkenstoel terwijl de kleinere klokken weer zoals vroeger in de galmgaten zijn opgehangen. Het uurwerk werd in 1862 gemaakt door de Parijse uurwerkmaker Borrel.

Show more
Show less
Save Cancel Want to use bold, italic, links?

Comments (49)

Renato Pantini on January 27, 2013

Beautiful view! Like!. Greetings, Renato.

A den Hartigh on January 27, 2013

Hello Senmax,

Thanks for visiting my gallery and your positive response!

Regards,

Bengeltje

A den Hartigh on January 27, 2013

Hello Renato,

Thanks for visiting my gallery and your positive response!

Regards,

Bengeltje

Bayke de Vries on February 2, 2013

Mooie foto . groet Bayke

A den Hartigh on February 2, 2013

Bedankt Bayke.

Groeten,

Bengeltje

Jack Tol on April 18, 2013

Ook een hele mooie met een prachtige dieptewerking.

Groeten,

Jack

A den Hartigh on April 19, 2013

Bedankt Jack!

Gr, Bengeltje

Willem Bentink on May 8, 2013

De koekstad mooi belicht en sfeervol in beeld gebracht.

A den Hartigh on May 8, 2013

Dank je wel Willem voor je mooie reactie.

gr, Bengeltje

Sign up to comment. Sign in if you already did it.

Photo details

  • Uploaded on December 16, 2012
  • © All Rights Reserved
    by A den Hartigh
    • Camera: Canon EOS 60D
    • Taken on 2011/11/30 15:14:20
    • Exposure: 0.003s (1/400)
    • Focal Length: 30.00mm
    • F/Stop: f/6.300
    • ISO Speed: ISO100
    • Exposure Bias: 0.00 EV
    • No flash

Groups