Panoramio is closing. Learn how to back up your data.

Hafez Shirazi

Khāwaja Shamsu Dīn Muhammad Hāfez-e Shīrāzī (Persian: خواجه شمس‌ دین محمد حافظ شیرازی‎), known by his pen name Hāfez (1315/1317–1389/1390),[1] was an Iranian poet. His collected works composed of series of Persian literature (Diwan) are to be found in the homes of most people in Iran, Afghanistan and Tajikistan, as well as elsewhere in the world, who learn his poems by heart and use them as proverbs and sayings to this day. His life and poems have been the subject of much analysis, commentary and interpretation, influencing post-fourteenth century Persian writing more than any other author.[2][3] Themes of his ghazals are the beloved, faith, and exposing hypocrisy. His influence in the lives of Iranians can be found in "Hafez readings" (fāl-e hāfez, Persian: فال حافظ‎), frequent use of his poems in Persian traditional music, visual art and Persian calligraphy. His tomb is visited often. Adaptations, imitations and translations of Hafez' poems exist in all major languages.

Hafez was born in Shiraz, Persia [Iran]. Despite his profound effect on Persian life and culture and his enduring popularity and influence, few details of his life are known. Accounts of his early life rely upon traditional anecdotes. Early tazkiras (biographical sketches) mentioning Hafez are generally considered unreliable.[4] The preface of his Divān, in which his early life is discussed, was written by an unknown contemporary of Hafez whose name may have been Moḥammad Golandām.[5] Two of the most highly regarded modern editions of Hafez's Divān are compiled by Moḥammad Qazvini and Qāsem Ḡani (495 ghazals) and by Parviz Natil Khanlari (486 ghazals).[6][7] Modern scholars generally agree that Hafez was born either in 1315 or 1317; following an account by Jami 1390 is considered the year in which he died.[5][8] Hafez was supported by patronage from several successive local regimes: Shah Abu Ishaq, who came to power while Hafez was in his teens; Timur at the end of his life; and even the strict ruler Shah Mubariz ud-Din Muhammad (Mubariz Muzaffar). Though his work flourished most under the twenty-seven year reign of Jalal ud-Din Shah Shuja (Shah Shuja),[9] it is claimed Hāfez briefly fell out of favor with Shah Shuja for mocking inferior poets (Shah Shuja wrote poetry himself and may have taken the comments personally), forcing Hāfez to flee from Shiraz to Isfahan and Yazd, although no historical evidence of this is available.[9] His mausoleum, Hāfezieh, is located in the Musalla Gardens of Shiraz.

Many semi-miraculous mythical tales were woven around Hāfez after his death. It is said that by listening to his father's recitations Hāfez had accomplished the task of learning the Qur'an by heart at an early age (that is in fact the meaning of the word Hafez). At the same time Hāfez is said to have known by heart, the works of Jalal ad-Din Muhammad Rumi, Saadi, Farid ud-Din and Nizami. According to one tradition, before meeting his patron, Hajji Zayn al-Attar, Hāfez had been working in a bakery, delivering bread to a wealthy quarter of the town. There he first saw Shakh-e Nabat, a woman of great beauty, to whom some of his poems are addressed. Ravished by her beauty, but knowing that his love for her would not be requited, he allegedly held his first mystic vigil in his desire to realize this union. During this he encountered a being of surpassing beauty who identified himself as an angel, and his further attempts at union became mystic; a pursuit of spiritual union with the divine. A Western parallel is that of Dante and Beatrice. At age 60 he is said to have begun a Chilla-nashini, a 40-day-and-night vigil by sitting in a circle which he had drawn for himself. On the 40th day, he once again met with Zayn al-Attar on what is known to be their fortieth anniversary and was offered a cup of wine. It was there where he is said to have attained "Cosmic Consciousness". Hāfez hints at this episode in one of his verses where he advises the reader to attain "clarity of wine" by letting it "sit for 40 days". Although Hafez almost never traveled out of Shiraz, in one tale Tamerlane (Timur) angrily summoned Hāfez to account for one of his verses: If that Shirazi Turk would take my heart in hand I would remit Samarkand and Bukhārā for his/her black mole. Samarkand was Timur's capital and Bokhara was his kingdom's finest city. "With the blows of my lustrous sword," Timur complained, "I have subjugated most of the habitable globe... to embellish Samarkand and Bokhara, the seats of my government; and you would sell them for the black mole of some boy in Shiraz!" Hāfez, so the tale goes, bowed deeply and replied, "Alas, O Prince, it is this prodigality which is the cause of the misery in which you find me". So surprised and pleased was Timur with this response that he dismissed Hafez with handsome gifts.

Hafez was acclaimed throughout the Islamic world during his lifetime, with other Persian poets imitating his work, and offers of patronage from Baghdad to India.[9] Today, he is the most popular poet in Iran. Most libraries in India, Pakistan, and Iran contain his Diwan.[6] Much later, the work of Hāfez would leave a mark on such Western writers as Thoreau, Goethe, and Ralph Waldo Emerson—the latter referring to him as "a poet's poet."[citation needed] His work was first translated into English in 1771 by William Jones. There is no definitive version of his collected works (or Dīvān); editions vary from 573 to 994 poems. In Iran, and Afghanistan,[10] his collected works have come to be used as an aid to popular divination. Only since the 1940s has a sustained scholarly attempt - by Mas'ud Farzad, Qasim Ghani and others in Iran - been made to authenticate his work, and remove errors introduced by later copyists and censors. However, the reliability of such work has been questioned,[11] and in the words of Hāfez scholar Iraj Bashiri.... "there remains little hope from there (i.e.: Iran) for an authenticated diwan". Though Hāfez’s poetry is influenced by Islam, he is widely respected by Hindus, Christians and others. October 12 is celebrated as Hafez Day in Iran.[12] Hafez not only influenced in religious inquiry, but secular philosophers such as Engels mentioned him in the text below, extracted from Engels' letter to Marx: It is, by the way, rather pleasing to read dissolute old Hafiz in the original language, which sounds quite passable and, in his grammar, old Sir William Jones likes to cite as examples dubious Persian jokes, subsequently translated into Greek verse in his Commentariis poeseos asiaticae, because even in Latin they seem to him too obscene. These commentaries, Jones’ Works, Vol. II, De Poesi erotica, will amuse you. Persian prose, on the other hand, is deadly dull. E.g. the Rauzât-us-safâ by the noble Mirkhond, who recounts the Persian epic in very flowery but vacuous language. Of Alexander the Great, he says that the name Iskander, in the Ionian language, is Akshid Rus (like Iskander, a corrupt version of Alexandros); it means much the same as filusuf, which derives from fila, love, and sufa, wisdom, ‘Iskander’ thus being synonymous with ‘friend of wisdom’.

The question of whether his work is to be interpreted literally, mystically or both, has been a source of concern and contention to western scholars.[14] On the one hand, some of his early readers such as William Jones saw in him a conventional lyricist similar to European love poets such as Petrarch.[15] Others such as Wilberforce Clarke saw him as purely a poet of didactic, ecstatic mysticism in the manner of Rumi, a view which modern scholarship has come to reject.[16]

Divan of Hafez, Persian miniature, 1585. This confusion stems from the fact that, early in Persian literary history, the poetic vocabulary was usurped by mystics who believed that the ineffable could be better approached in poetry than in prose. In composing poems of mystic content, they imbued every word and image with mystical undertones, thereby causing mysticism and lyricism to essentially converge into a single tradition. As a result, no fourteenth century Persian poet could write a lyrical poem without having a flavor of mysticism forced on it by the poetic vocabulary itself.[17][18] While some poets, such as Ubayd Zakani, attempted to distance themselves from this fused mystical-lyrical tradition by writing satires, Hafez embraced the fusion and thrived on it. W.M. Thackston has said of this that Hafez "sang a rare blend of human and mystic love so balanced...that it is impossible to separate one from the other."[19] For this reason among others, the history of the translation of Hāfez has been a complicated one, and few translations into western languages have been wholly successful. One of the figurative gestures for which he is most famous (and which is among the most difficult to translate) is īhām or artful punning. Thus a word such as gowhar which could mean both "essence, truth" and "pearl" would take on both meanings at once as in a phrase such as "a pearl/essential truth which was outside the shell of superficial existence". Hafez often took advantage of the aforementioned lack of distinction between lyrical, mystical and panegyric writing by using highly intellectualized, elaborate metaphors and images so as to suggest multiple possible meanings. This may be illustrated via a couplet from the beginning of one of Hafez' poems. Last night, from the cypress branch, the nightingale sang, In Old Persian tones, the lesson of spiritual stations. The cypress tree is a symbol both of the beloved and of a regal presence. The nightingale and birdsong evoke the traditional setting for human love. The "lessons of spiritual stations" suggest, obviously, a mystical undertone as well. (Though the word for "spiritual" could also be translated as "intrinsically meaningful.") Therefore, the words could signify at once a prince addressing his devoted followers, a lover courting a beloved and the reception of spiritual wisdom

Many Persian composers have composed pieces inspired by Hafez's poems or on his poems. Many Persian singers have also performed Hafez poems. Among them Mohsen Namjoo composed music and vocals on several poems of Hafez such as Zolf, Del Miravad, Nameh and others and Hayedeh (the song Padeshah-e Khooban, music by Farid Zoland) and Mohammad-Reza Shajarian (the song Del Miravad Ze Dastam, music by Parviz Meshkatian). The Polish composer Karol Szymanowski has also composed The Love Songs of Hafiz on German translation of Hafez poems.

خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدّین حافظ شیرازی (حدود ۷۲۷ – ۷۹۲ هجری قمری)، شاعر بزرگ سده هشتم ایران (برابر قرن چهاردهم میلادی) و یکی از سخنوران نامی جهان است. بیش‌تر شعرهای او غزل هستند که به غزلیات حافظ شهرت دارند.او از مهمترین تاثیرگذاران بر شاعران پس از خود شناخته می‌شود.در قرون هجدهم و نوزدهم اشعار او به زبان‌های اروپایی ترجمه شد و نام او بگونه‌ای به محافل ادبی جهان غرب نیز راه یافت.هرساله در تاریخ ۲۰ مهرماه مراسم بزرگداشت حافظ در محل آرامگاه او در شیراز با حضور پژوهشگران ایرانی و خارجی برگزار می‌شود.در ایران این روز را روز بزرگداشت حافظ نامیده‌اند.

اطلاعات چندانی از خانواده و اجداد خواجه حافظ در دست نیست و ظاهراً پدرش بهاء الدین نام داشته و مادرش نیز اهل کازرون بوده‌است. [۱]در اشعار او که می‌تواند یگانه منبع موثّق زندگی او باشد اشارات اندکی از زندگی شخصی و خصوصی او یافت می‌شود. آنچه از فحوای تذکره‌ها به دست می‌آید بیشتر افسانه‌هایی است که از این شخصیّت در ذهن عوام ساخته و پرداخته شده‌است. با این همه آنچه با تکیه به اشارات دیوان او و برخی منابع معتبر قابل بیان است آن است که او در خانواده‌ای از نظر مالی در حد متوسط جامعه زمان خویش متولد شده‌است.(با این حساب که کسب علم و دانش در آن زمان اصولاً مربوط به خانواده‌های مرفه و بعضاً متوسط جامعه بوده‌است.) در نوجوانی قرآن را با چهارده روایت آن از بر کرده و از همین رو به حافظ ملقب گشته‌است.

آرامگاه حافظ در دوران امارت شاه شیخ ابواسحاق (متوفی ۷۵۸ ه‍. ق) به دربار راه پیدا کرده و احتمالاً شغل دیوانی پیشه کرده‌است. (در قطعه ای با مطلع «خسروا، دادگرا، شیردلا، بحرکفا / ای جلال تو به انواع هنر ارزانی» شاه جلال الدین مسعود برادر بزرگ شاه ابواسحاق را خطاب قرار داده و در همان قطعه به صورت ضمنی قید می‌کند که سه سال در دربار مشغول است. شاه مسعود تنها کمتر از یکسال و در سنه ۷۴۳ حاکم شیراز بوده‌است و از این رو می‌توان دریافت که حافظ از اوان جوانی در دربار شاغل بوده‌است). علاوه بر شاه ابواسحاق در دربار شاهان آل مظفر شامل شاه شیخ مبارزالدین، شاه شجاع، شاه منصور و شاه یحیی نیز راه داشته‌است. شاعری پیشه اصلی او نبوده و امرار معاش او از طریق شغلی دیگر (احتمالاً دیوانی) تأمین می‌شده‌است. در این خصوص نیز اشارات متعددی در دیوان او وجود دارد که بیان کننده اتکای او به شغلی جدای از شاعری است، از جمله در تعدادی از این اشارات به درخواست وظیفه (حقوق و مستمری) اشاره دارد.[۳] در بارهٔ سال دقیق تولد او بین مورخین و حافظ‌شناسان اختلاف نظر وجود دارد. دکتر ذبیح الله صفا ولادت او را در ۷۲۷ ه‍. ق[۴] و دکتر قاسم غنی آن را در ۷۱۷[۵] می‌دانند. برخی دیگر از محققین همانند علامه دهخدا بر اساس قطعهای از حافظ ولادت او را قبل از این سال‌ها و حدود ۷۱۰ ه‍. ق تخمین می‌زنند.[۶] آنچه مسلم است ولادت او در اوایل قرن هشتم هجری و بعد از ۷۱۰ واقع شده و به گمان غالب بین ۷۲۰ تا ۷۲۹ ه‍. ق روی داده‌است.

در مورد سال درگذشت او اختلاف کمتری بین مورخین دیده می‌شود و به نظر اغلب آنان ۷۹۲ ه‍. ق است. از جمله در کتاب مجمل فصیحی نوشته فصیح خوافی (متولد ۷۷۷ ه‍. ق) که معاصر حافظ بوده و همچنین نفحات الانس تألیف جامی (متولد ۸۱۷ ه‍. ق) به صراحت این تاریخ به عنوان سال درگذشت خواجه قید شده‌است. محل تولد او شیراز بوده و در همان شهر نیز روی بر نقاب خاک کشیده‌است.

روایت است هنگامی که قصد دفن حافظ را داشتند، عده‌ای از متعصبان با استناد به اشعار حافظ دربارهٔ میگساری با دفن وی به شیوهٔ مسلمانان مخالف بودند و در مقابل عدهٔ دیگر وی را فردی مسلمان و معتقد می‌دانستند. قرار شد که از دیوان حافظ فالی بگیرند که این بیت آمد:

قدم دریغ مدار از جنازهٔ حافظ که گرچه غرق گناه است، می‌رود به بهشت این شعر در بدخواهان شاعر تأثیر بسیاری می‌کند و همه را خاموش می‌کند.

آرامگاه حافظ در شهر شیراز و در منطقهٔ حافظیّه در فضایی آکنده از عطر و زیبایی گل‌های جان‌پرور، درآمیخته با شور اشعار خواجه، واقع شده‌است. امروزه این مکان یکی از جاذبه‌های مهمّ گردشگری به شمار می‌رود و بسیاری از مشتاقان شعر و اندیشه‌ةای حافظ را از اطراف جهان به این مکان می‌کشاند.

در زبان اغلب مردم ایران، رفتن به حافظیّه معادل با زیارت آرامگاه حافظ گردیده‌است. اصطلاح زیارت که بیشتر برای اماکن مقدّسی نظیر کعبه و بارگاه امامان به‌کار می‌رود، به‌خوبی نشان‌گر آن است که حافظ چه چهرهٔ مقدّسی نزد ایرانیان دارد. برخی از معتقدان به آیین‌های مذهبی و اسلامی، رفتن به آرامگاه او را با آداب و رسوم مذهبی همراه می‌کنند. از جمله با وضو به آنجا می‌روند و در کنار آرامگاه حافظ به نشان احترام، کفش خود را از پای بیرون می‌آورند. سایر دلباختگان حافظ نیز به این مکان به‌عنوان سمبلی از عشق راستین و نمادی از رندی عارفانه با دیدهٔ احترام می‌نگرند.پرویز ناتل خانلری(سال ۱۳۷۵)

بر سر تربت ما چون گذری همت خواه که زیارتگه رندان جهان خواهد شد آرامگاه حافظ در اسکناس و سکه‌های ایران

اسکناس‌های هزار ریالی ایران از سال ۱۳۴۱ هجری شمسی تا سال ۱۳۵۸ با نمایی از آرامگاه حافظ چاپ و نشر می‌شد. سکه‌های پنج ریالی برنز ایران از سال ۱۳۷۱ هجری شمسی تا سال ۱۳۷۸ به نقشی از آرامگاه حافظ آراسته شد.

دیوان حافظ که مشتمل بر حدود ۵۰۰ غزل، چند قصیده، دو مثنوی، چندین قطعه و تعدادی رباعی است، تا کنون بیش از چهارصد بار به اشکال و شیوه‌های گوناگون، به زبان فارسی و دیگر زبان‌های جهان به‌چاپ رسیده‌است. شاید تعداد نسخه‌های خطّی ساده یا تذهیب شدهٔ آن در کتابخانه‌های ایران، افغانستان، هند، پاکستان، ترکیه و حتی کشورهای غربی از هر دیوان فارسی دیگری بیشتر باشد

حافظ را چیره‌دست‌ترین غزل سرای زبان فارسی دانسته‌اند[۹] موضوع غزل وصف معشوق، می، و مغازله‌است و غزل‌سرایی را باید هنری دانست ادبی، که درخور سرود و غنا و ترانه‌پردازی است.

با آن‌که حافظ غزل عارفانهٔ مولانا و غزل عاشقانهٔ سعدی را پیوند زده، نوآوری اصلی او در تک بیت‌های درخشان، مستقل، و خوش‌مضمون فراوانی است که سروده‌است. استقلالی که حافظ از این راه به غزل داده به میزان زیادی از ساختار سوره‌های قرآن تأثیر گرفته‌است، که آن را انقلابی در آفرینش این‌گونه شعر دانسته‌اند.

یکی از باب‌های عمده در حافظ‌شناسی مطالعهٔ کمی و کیفی میزان، گستره، مدل، و ابعاد تأثیر پیشینیان و هم‌عصران بر هنر و سخن اوست. این نوع پژوهش را از دو دیدگاه عمده دنبال کرده‌اند: یکی از منظر استقلال، یگانگی، بی‌نظیری، و منحصربه‌فرد بودن حافظ، و اینکه در چه مواردی او این‌گونه‌است. دوّم از دیدگاه تشابهات و همانندی‌های آشکار و نهانی که مابین اشعار حافظ و دیگران وجود دارد.

از نظر یکتا بودن، هر چند حافظ قالب‌های شعری استادان پیش از خود و شاعران معاصرش همچون خاقانی، نظامی، سنایی، عطار، مولوی، عراقی، سعدی، امیر خسرو، خواجوی کرمانی و سلمایی دارد

همین ویژگی کم‌مانند، و نیز عالَم‌گیری و رواج بی‌مانند شعر اوست، که از دیرباز شرح‌نویسان زیادی را برآن داشته تا بر دیوان اشعار حافظ شرح بنویسند. بیشتر شارحان حافظ از دو قلمرو بزرگ زبان و ادبیّات فارسی، یعنی شبه قارّهٔ هند و امپراتوری عثمانی، به صورت زیر برخاسته‌اند.


یادبود دیالوگ تلویحی گوته و حافظ در دیوان غربی-شرقی گوته، واقع در شهر وایمار آلمان گوته، نابغه‌ترین ادیب آلمانی، «دیوان غربی-شرقی» خود را تحت تاثیر «دیوان حافظ» سرود، و فصل دوم آن را با نام «حافظ‌نامه» به اشعاری در مدح حافظ اختصاص داد که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به دو شعر زیر اشاره کرد:

حافظا، در غزل‌هایت می‌شنوم که شاعران را بزرگ داشته‌ای. بنگر که اینک پاسخی فراخورت می‌دهم: بزرگ اویی است که این سپاس به بزرگ‌داشتِ اوست.[۱۹] و همچنین:

خود را با تو برابر گرفتن، حافظا راستی که دیوانگی است! کشتی‌یی پُر شتاب و خروشان به پهنهٔ پُر موج دریا در می‌آید، و مغرور و دلیر به دلِ خیزاب‌ها می‌زند. آن و دمی است که اقیانوس درهم‌اش بشکند. ولی این تخته‌بند پوده همچنان به پیش می‌راند. در غزل‌های سبک‌خیز و تندآهنگِ تو خنکای سیال دریا است، و فورانِ کوه‌وار آتش نیز. و گدازه‌ها مرا در خود غرق می‌کنند. با این همه خیالی نیز درونم را می‌آکند و شجاعت‌ام می‌بخشد. مگر نه آن‌که من نیز در سرزمینِ خورشید زیسته و عشق ورزیده‌ام!

علاقه ودید حافظ به شیراز از منظر دیوان او و غزلیاتش بخوبی مشهود است و این اشارات با رویدادهای تاریخی زمان حافظ تطابق دارد. بنابراین در دیوان حافظ اگر غزلی شیوا و دلپسند خوانده می‌شود یقین در خلال ابیات آن رمزآسا و یا آشکارا واقعه‌ای در روانش و در اندیشه اش سیر می‌کند. چراکه حافظ را نباید یک شاعر ساده اندیش و مبالغه گو به شمار آورد؛ زیرا وی پیش از اینکه حتی شاعر باشد به مسائل دینی و فلسفی و عرفانی کاملاً آشنایی داشته و بینش وی در منتهای دریافت تأملات و دقایق اجتماعی است. لذا دید و دلبستگی حافظ به شیراز از دو منظر قابل بررسی است: یکی مطابقت سروده‌هایش با رخدادهای جامعه که گاهی بر وفق مراد وی است و دیگر طبیعت متنوع و چهارفصل شیراز در آن برهه از زندگی حافظ.

حافظ بعد از تحصیلات و کنجکاوی اش در فراگیری علوم زمان به عنفوان جوانی می‌رسد. شهر شیراز به یمین دولت شیخ ابواسحق اینجو حکمران فارس از امنیت و آرامش کاملی برخوردار بود و مردم از جمله شاعر جوان ما با کمال آسایش و راحتی روزگار می‌گذرانیدند. اماکن خیر در شهر، مساجد، مدارس و خانقاهها و املاک فراوانی که برآنها وقف کرده بودند به‌وفور یافت می‌شد. شیخ ابواسحق پادشاهی آزادی خواه بود که مردم را در آزادیهای احتماعی مخیر می‌داشت. شیراز در یک زمینی هموار بنا شده بود که دور شهر بارویی از زمان آل بویه برجا مانده بود. بدین ترتیب حافظ جوان نیز در این جامعه آزاد بو اسحاقی با شعف و مصلحت جویی زندگی می‌کرد و مسائل سیاسی زمان را به دقت زیر نظر داشت. شیراز که به گفتهٔ ابن بطوطه بهشت روی زمین به شمار می‌آمد و از هر سو طرب و شادمانی بر آن بارز، در این روزها شاهدجنب و جوش حافظ جوان بود که هم از ثروت بهره داشت و هم از دانش. او از حافظان قرآن بود و در همین زمان قاریان در شهر بودند که به آواز خوش قرآن می‌خواندند.[۲۹]

با یورش محمدمبارزالدین حکمران کرمان ویزد به شهر شیراز سلطنت ابو اسحاق در هم پیچیده شد و این واقعه در شعر حافظ بازتابی تأسف انگیز دارد.

راستی خاتم فیروزه بو اسحاقی خوش درخشید ولی دولت مستعجل بود دیدی آن قهقه کبک خرامان حافظ که ز سر پنجه شاهین قضا غافل بود دوران بعد از بواسحاق زمان استبداد مبارزالدین بود که اشعاری حاکی از خشم شاعر را به دنبال دارد. اوپادشاهی تندخو و ستمکار و متعصب بود به طوری که حافظ اغلب او را «محتسب» می‌نامد و از اینکه آزادی و امنیت مردم را ضایع کرده حافظ در اندیشه آزاردادن اوست. ازاین جهت برخلاف عقیده محتسب به سرودن اشعاری تند به الفاظی از (می- میخانه- باده- مغ) می‌پردازد.

دوش بر یاد حریفان به خرابات شدم خم می‌دیدم خون در دل و پا در گل بود اگرچه باده فرحبخش و باد گلبیزست به بانگ چنگ مخور باده که محتسب تیزست محتسب داند که حافظ عاشق است وآصف ملک سلیمان نیز هم حافظ ستم بر همشهریان را برنمی تافت و رندانه در احقاق حق مردم تلاش می‌کرد تا اینکه شاه شجاع پدر ریاکارش را کور کرد و خود به جای او نشست و حافظ نیز چنین بشارتی را به شیرازیها می‌دهد که:

ای دل بشارتی دهمت محتسب نماند وز وی جهان برست و بت میگسار هم دوران حکومت شاه شجاع دوباره آزادی و شادمانی مردم را به دنبال داشت و حافظ نیز به مراد دیرینه خود رسید که:

سحر ز هاتف غیبم رسید مژده به گوش که دور شاه شجاع است می‌دلیر بنوش نکته دوم راجع به علاقه ودید حافظ به شیراز چنان‌که گذشت طبیعت سرسبز و مناظر بدیع و باغات دلگشای شیراز بود. بهار شیراز و عطر دل انگبزبهار نارنج آن لطف خاصی داشت و درختان سرو که باغها را پوشانده بودند و انواع میوه هاکه در خاک شیراز پرورش می‌یافت دل از بیننده می‌ربود. گردشگاه‌های فروان که از زمان سعدی نیز باقی مانده بود مردم را به طرف خود می‌کشانید.[۳۰]

تنها حافظ نبود که «نسیم خاک مصلی و آب رکناباد» او را اجازه سیروسفر نمی‌داد. در بین تفرجگاههای شهر یکی «تکیه سعدی» نزدیک سرچشمه رکناباد در تنگ الله اکبر و دیگر باغ و زاویه سعدی. از نگاه حافظ

شیراز و آب رکنی و این باد خوش نسیم عیبش مکن که خال رخ هفت کشور است فرق است از آب خضر که ظلمات جای اوست تا آب ما که منبعش الله اکبر است شاعر آرمان طلب شیراز با نگاه تیزبین خود به بهار باصفای شهرش «نسیم روضه» شیراز را بدرقه راه مسافران می‌کند.

دلا رفیق سفر بخت نیکخواهت بس نسیم روضه شیراز پیک راهت بس شاعر رند شیراز بر خلاف سعدی بزگوار دل از شیراز بر نکند و به سفر طولانی نپرداخت و یا اگر به سفری رفت یقین طولانی نبوده‌است.

در مقام مقایسه نیز شیراز را بر شهر اصفهان رجحان می‌دهد.

اگرچه زنده رود آب حیات است ولی شیراز ما از اصفهان به بلکه عمر خود را در شیراز که از صفا و زیبایی آن شهر و همچنین گلگشت مصلی و آب رکناباد خوشدل بود، صرف نمود. زیبایی طبیعت و روانی طبع شاعر نگرش عمیق او را در محیط پیرامون خود عجین کرده بود. لذا با نگاهی دقیق به مجموع عغیب‌گویی نکرده، ولی از آن‌جا که به ژرفی و با پرمعنایی زیسته‌است و چون سخن و شعر خود را از عشق و صدق تعلیم گرفته، کار بزرگ هنری او آینه‌دار طلعت[۳۱] و طینت فارسی‌زبانان گردیده‌است.[۳۲]

مرا تا عشق تعلیم سخن کرد حدیثم نکتهٔ هر محفلی بود مگو دیگر که حافظ نکته‌دان‌ست که ما دیدیم و محکم جاهلی بود روز بزرگداشت حافظ بیستم مهرماه برابر با یازدهم اکتبر روز بزرگداشت حافظ می باشد که در این روز جشن ها و برنامه های ملی و بین المللی فرهنگی متنوعی در شیراز و سایر نقاط جهان [۳۳] برگزار می شود. این روز در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران [۳۴] با عنوان روز بزرگداشت حافظ ثبت شده است. عمده برنامه های این روز شامل شب شعر، گل افشانی آرامگاه حافظ، نمایش و رونمایی از دیوان های شعر حافظ، نورافشانی و غیره می باشد.

Hafis (* um 1320 in Schiraz, Iran; † um 1389 ebenda; persische Aussprache: Hāfez, arabische Aussprache: Hāfiẓ) ist einer der bekanntesten persischen Dichter. Andere Schreibweisen: Hafiz, Hafes, Hafez. Sein voller Name Ḫāǧe Šams ad-Dīn Moḥammad Ḥāfeẓ-e Šīrāzī (auch: Muḥammad Šams ad-Dīn) (persisch ‏خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی‎) umfasst auch den Namen seiner Geburtsstadt Schiraz. Da Hafis schon im Kindesalter den gesamten Koran auswendig gelernt hatte, erhielt er den Ehrennamen „Hafis“ (jener der den Koran auswendig kann). Auch er selbst verwendete in seinen Gedichten fast ausschließlich den Namen Hafis.

Über sein Leben gibt es nur wenige gesicherte Daten. Das meiste sind legendenhafte Überlieferungen: Der Vater Baha-ud-Din war Kohlenhändler und starb, als Hafis noch ein Kind war. Er hinterließ ihm und seiner Mutter hohe Schulden. Des Vaters Rezitationen des Korans haben den Sohn so sehr beeindruckt, dass er das Buch mit 8 Jahren auswendig konnte (daher erhielt er später den Ehrentitel Hafis). Früh wurde er auch mit den Werken von Molana (Dschalal ad-Din ar-Rumi) und Saadi vertraut gemacht sowie mit Attar und Nezami. Vermutlich erhielt er eine umfassende Ausbildung an einer Madrese; die Gedichtwidmungen und Panegyriken (Lobreden) weisen auf eine zeitige Verbindung mit dem Hof der Muzaffariden hin. Hafis lernte zunächst das Bäckerhandwerk und übte es einige Zeit aus, bis er im Alter von 21 Jahren Attars Schüler in Schiraz wurde. Bei der Auslieferung von Brot und Backwaren in reichen Stadtvierteln lernte er seine „Muse“ Schach-e Nabaat kennen, deren Schönheit er viele Gedichte widmete. Er gewann bald an Bekanntheit und wurde Hofdichter von Abu Ishak sowie ein vielbeachteter Koranlehrer; er gehörte einem Sufi-Orden (Tariqa) an. Etwa 1333 eroberte Mubariz Muzaffar die Stadt und entließ ihn – für Hafis der Anlass, von der „Romantik“ auf Protestlieder überzugehen. Als Mubariz von seinem Sohn Schah Schudscha' gestürzt und ins Gefängnis geworfen wurde, erhielt Hafis seine Stelle wieder. Bald darauf soll er aber ins freiwillige Exil nach Esfahan gegangen sein, weil er sich unsicher fühlte. Die Reise nach Esfahan ist jedoch umstritten, viele Quellen sprechen davon, dass Hafis Schiras nie verlassen hat.[1] Im Alter von 52 (das Jahr kann nur ungenau rekonstruiert werden) bat ihn der Schah, zurückzukehren, was er auch tat. Überliefert ist, dass Hafez mit 60 Jahren in einem Freundeskreis eine 40-tägige meditative Nachtwache begann, an deren Ende er eine Art Bewußtseinserweiterung erlebte und sich im Geiste nach 40 Jahren wieder mit Attar traf. Neben Aufträgen für den Hof schrieb er auch gelehrte Werke. Hafis starb im Alter von 69 Jahren als hoch geachteter Dichter seiner Zeit. Sein Grab in den Musalla-Gärten von Schiraz, die auch durch ihre Rosen bekannt sind, erhielt im Auftrag von Schah Reza Pahlavi einen vielbesuchten Pavillon, genannt Hafezieh.

Der Diwan ist Hafis' bekanntestes Werk. In gedruckter Ausgabe enthält er 488 oder 489 als Original geltende Ghaselen, daneben auch einige Gedichte in anderen Formen. Hafis' Werk wurde erst nach seinem Tod zusammengestellt und verbreitet und ist in zahlreichen voneinander in Verszahl und -anordnung sowie Wortvarianten abweichenden Handschriften überliefert. Hafis Ghaselen gelten als formvollendet. In vielen Ghaselen hängen mehrere Verse inhaltlich zusammen, doch kommen auch lose aneinandergereihte Gedankengänge vor. Zu den wiederkehrenden Themen gehören unerwiderte Liebe, Trennung und Sehnsucht, aber auch das Schwärmen für die Schönheit und Reize der angebeteten Person. Es gibt weiterhin Meditationen über die Vergänglichkeit des Lebens und die Unentrinnbarkeit des Schicksals wie auch die Aufforderung zum Lebensgenuss, Kritik der religiösen Scheinheiligkeit und Verse mit Inhalten aus dem Bereich der Mystik. Im deutschsprachigen Raum wurde Hafis' Werk durch die Übersetzung von Joseph von Hammer-Purgstall (1812), durch die Nachdichtungen Rückerts, veröffentlicht 1822 unter dem Titel Oestliche Rosen, und die Übersetzung durch Joseph von Hammer bekannt. Während man Hafis' Ghaselen in Europa oft wörtlich nahm, wurden sie im persisch-islamischen Kulturkreis, wo insbesondere der Weingenuss als verboten bzw. als religiös unerwünscht galt, aber zum Beispiel in Herrscherkreisen zeitweise gepflegt wurde und in der sufischen Dichtung schon lange vor Hafis allegorisch verstanden wurde, gerne in übertragenem Sinn gedeutet.

Komm ich ihr nachgegangen, so wird sie schelten eben; Und legt sich mein Verlangen, wird sich ihr Zorn erheben. Und wenn ich voll Verlangen einmal auf ihrem Wege, Wie Staub zu Fuß ihr falle, wird sie wie Wind entschweben.[2] Wir üben Treu’ und wagen Tadel und sind fröhlich; Denn Todsünd’ ist's nach unserm Gesetz, bekümmert leben. Du küsse nichts als Lippen des Liebchens und des Bechers; Den Gleißnerhänden, Hafis, ist’s Sünde, Kuss zu geben.[3] Die Stadt verließ seit einer Woche Mein Mond, mir scheints ein Jahr; Du kennest nicht der Trennung Leiden, Wie schwer sie sind. Ich sah von meinen schwarzen Augen Auf ihr den Wiederschein, Und meint’, es sei auf ihren Wangen Ein Moschusmaal. Es träufelt Milch von ihren Lippen, Süß wie das Zuckerbrot, Doch sind die Wimpern, wenn sie koset, Ein Todespfeil.

Als Hafis' „Diwan“ in der Übersetzung von Hammer-Purgstall zum ersten Mal in die deutsche Sprache Eingang fand, gehörte Johann Wolfgang von Goethe zu seinen hingebungsvollsten Lesern. Das Werk befindet sich in der Herzogin-Anna-Amalia-Bibliothek in Weimar. Inspiriert und im Dialog mit dieser reich kommentierten Ausgabe schrieb Goethe ab 1814 sein Werk West-östlicher Divan (1819). Goethe über Hafis: Und mag die ganze Welt versinken, Hafis mit dir, mit dir allein Will ich wetteifern! Lust und Pein Sei uns, den Zwillingen, gemein! Wie du zu lieben und zu trinken, Das soll mein Stolz, mein Leben sein. Du bist der Freuden echte Dichterquelle Und ungezählt entfließt dir Well’ auf Welle. Zum Küssen stets bereiter Mund, Ein Brustgesang, der lieblich fließet, Zum Trinken stets gereizter Schlund, Ein gutes Herz, das sich ergießet. Das Hafis-Goethe-Denkmal am Beethovenplatz in Weimar erinnert mit zwei sich gegenüberstehenden stuhlförmigen Steinblöcken an die Begegnung Goethes mit dem Werk Hafis'. Es handelt sich hierbei um eine Schenkung der UNESCO an die Stiftung Weimarer Klassik

Wie kein anderer deutscher Dichter hat sich Friedrich Rückert mit dem Werk Hafis auseinandergesetzt. Rückert konnte dank seiner persischen Sprachkenntnisse Hafis im Original lesen. 1822 erschienen in Leipzig bei Brockhaus die Oestlichen Rosen, ein Gedichtband mit 365 Gedichten. Obwohl Goethes Diwan und Rückerts Rosen aus der Rezeption der persischen Dichtung entstanden sind, unterscheiden sie sich grundlegend. Während Goethe bei seinem Diwan die gesamte orientalische Dichtung im Blick hatte, konzentriert sich Rückert auf Hafis. Dies wird besonders dann deutlich, wenn er ihn am Schluss eines Gedichtes direkt beim Namen nennt: Die Gaselle sollte springen, Nachtigall den Gruß erwiedern, Wenn ich trunken wollte singen Stellen aus Hafisens Liedern[6] Rückert greift in seiner Dichtung Sprachbilder Hafis' zur Rose, Nachtigall, dem Wein, den Locken der Geliebten, Liebe und Vergänglichkeit auf und stellt seine Dichtung in die Tradition seines großen Vorbildes. Dabei weist er gleich zu Beginn der Gedichtsammlung darauf hin, dass die Beschäftigung mit der orientalischen Dichtung eine gewissen Ernsthaftigkeit verlangt, um deren mystische Dimension zu erfassen: O wie soll der Nachtigallen Seele denn in’s Ohr dir fallen, Wenn dir immer noch vor Ohren Summet das Geschwätz von Thoren.

Und wie soll die Rosenblüthe Wirklich blühen in’s Gemüthe, Willst du noch nach Schimmer gaffen, Den nicht die Natur erschaffen.

Willst du aufgenommen werden Aus dem Irrgewirr auf Erden In des Frühlings heitre Chöre So nichts Andres sieh’ und höre.

Suche bei uns nicht Zerstreuung, Sondern ewige Erfreuung. Komm und trinke ganzer Seele Rosenduft und Philomele.[7] Wenn im deutschen und persischen Sprachraum immer wieder darauf Bezug genommen wird, dass Goethe bei seinem Diwan sich von Hafis' Gedichten hat anregen lassen, dann gilt dies weit mehr für Rückert und seine Oestlichen Rosen: Wie die Kerze Ist Hafis in Liebesgluth zerstoben, Freimunds Herze Hat die hellen Funken aufgehoben.

Hafez-e Shirazí, o simplemente Hafez, en persa حافظ (Isfahán, actual Irán, 1325 - Shiraz, actual Irán, 1389) Poeta persa. Nacido como Mohammed Shams od-Din, su sobrenombre literario de Hafez ("preservador" en árabe) responde a que conocía de memoria el Corán. Fue místico sufí y, ocasionalmente, poeta de la corte. Siempre ha existido un aire de misterio y leyendas alrededor de la vida de Hafiz, tal vez porque se han conocido muy pocos detalles de la misma.

Se dice que Hafiz se enamoró y finalmente se casó con una muchacha llamada Shak-i-Nabat a la que denomina "rama de la caña de azúcar", Es probable que tuviera algunos niños, pero todo ello siempre dentro del ámbito de las especulaciones basadas en sus poemas.

Su padre, un comerciante, cambió su residencia familiar a Shiraz poco antes de que naciese Hafiz y falleció tempranamente cuando el muchacho era todavía un niño. Fue acogido con su madre por un tío. Aunque la muerte del padre dejó a la familia en una situación muy precaria, Hafiz se las arregló para lograr una buena educación, manejando con fluidez el árabe y el persa y memorizando el Corán a una edad muy temprana. También memorizó los trabajos de Saadi de Shiraz así como de los escritores Farid-uddin Attar, Rumi y Nizamin. Se cuenta que a los 21 años mantuvo una vigilia de cuarenta días con sus noches en la tumba del poeta Baba Kuhi, muerto en 1050, quien había escrito que quien velase su tumba durante cuarenta días y cuarenta noches, alcanzaría el corazón de la persona amada. Tras estas jornadas de presencia constante, conoció al maestro sufí Attar y se hizo su discípulo. Trabajó como copista y como aprendiz de panadero antes de lograr al apoyo de patrocinadores destacados. Posteriormente llegó a ser profesor de estudios religiosos en la Universidad de Shiraz. Antes de llegar a los 30 años se hizo poeta de la corte de Abu Ishak, logrando mucha fama e influencia. Mubariz Muzaffar capturó Shiraz y entre sus decisiones destituyó a Hafiz de su puesto como profesor de estudios coránicos en la Universidad. En esa etapa aparecen los poemas de protesta y reivindicativos contra la opresión del tirano. Sha Shuia (hijo del dictador) hizo prisionero a su padre, y restituyó a Hafiz en su antigua cátedra. El poeta comenzó una vertiente de espiritualidad sufi en su obra. Perdió el favor del gobernante, lo que le obligó a trasladarse por su seguridad ya rondando los 50 años, imponiéndose un autoexilio en Isfahan. Sus poemas destilan melancolía. A los 52 años, por invitación expresa de Sha Shuia, finaliza su exilio y regresa a Shiraz. La poesía de sus últimos años contiene la autoridad del Maestro que se ha unificado con Dios.

Sus poemas celebran los placeres del vino, la caza y el amor en la corte de Shiraz. En un plano más profundo, en opinión de algunos especialistas, reflejan también su absoluta devoción como sufí a la unión con la divinidad. Asimismo satirizan la hipocresía de los líderes religiosos musulmanes. La obra de Hafiz, recopilada hacia 1368 con el título de Diván (traducción al inglés The Gift), contiene más de 500 poemas, en su mayoría en forma de ghazal, una forma breve tradicional persa que él desarrolló y perfeccionó. Cada uno de los poemas consta de hasta 15 pareados muy estructurados, que se ocupan de un solo tema. El lenguaje es muy sencillo, lírico y apasionado. Hafiz es ampliamente admirado tanto en Irán como en Occidente, gracias a sus traducciones. Llama la atención especialmente su amor hacia las gentes sencillas, y pone en relación la vida cotidiana con la búsqueda de la eternidad. Con frecuencia, un verso precioso alivia un corazón apesadumbrado. Hafiz Tal y como el andalucista Emilio González Ferrín reseña en su obra Historia general de Al Ándalus, el alemán Goethe "nos dejó una leyenda imborrable para nuestro elenco de tierras intermedias: magnífico el Oriente que el Mediterráneo cruzó. Sólo quien a Hafiz lea, sabrá cuanto escribió Calderón, siendo Hafiz el mayor poeta persa y confiando en no tener que presentar a Calderón."

Hafez de son vrai nom Khouajeh Chams ad-Din Mohammad Hafez-e Chirazi (en persan : خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی Écouter) est un poète, philosophe et un mystique persan né autour des années 1310-1337 à Chiraz (Iran) et mort à l'âge de 69 ans. Il serait le fils d'un certain Baha-ud-Din. Hafez est un mot arabe, signifiant littéralement gardien qui sert à désigner les personnes ayant gardé, c'est-à-dire appris par cœur l'intégralité du Coran. Il est surtout connu pour ses poèmes lyriques, les ghazals, qui évoquent des thèmes mystiques du soufisme en mettant en scène les plaisirs de la vie. Son mausolée est au milieu d'un jardin persan à Chiraz et attire encore aujourd'hui de nombreuses personnes, pèlerins ou simples amoureux de poésie, venus lui rendre hommage.

Très peu d'informations crédibles sont disponibles sur la vie de Hafez, et particulièrement durant sa jeunesse - il y a de nombreuses anecdotes plus ou moins mystiques. D'après sa poésie, il a dû avoir une bonne éducation, ou il a trouvé les moyens de s'éduquer tout seul. Les chercheurs s'accordent généralement sur les points suivants : Son père, Baha-ud-din était soi-disant un marchand de charbon qui est mort quand Hafez était enfant, le laissant, ainsi que sa mère avec des dettes. Il semble probable qu'il ait rencontré Attar de Chiraz, un intellectuel par certains aspects peu recommandable et qu'il soit devenu son disciple. Il semble qu'il soit ensuite devenu un poète à la cour de Abou Ishak, et qu'il ait gagné une réputation et de l'influence dans sa ville natale. Il est possible qu'il soit devenu un maître dans une école coranique à cette époque. Vers 30 ans, Moubariz Mouzaffar a pris Chiraz et il semble qu'il ait banni Hafez de sa position. Hafez a apparemment repris sa position pour un bref moment après que Chah Chouja fit prisonnier son père Moubariz Mouzaffar. Mais peu de temps après, Hafez s'est imposé un exil quand des rivaux et des personnages religieux qu'il avait critiqués se mirent à répandre des rumeurs à son propos. Une autre cause possible de sa disgrâce peut être l'histoire d'amour qu'il a eue avec une belle turque, Chakh-e Nabat. Hafez a fui Chiraz pour aller à Ispahan et Yazd pour sa propre sécurité. À l'âge de 52 ans, Hafez a repris sa position à la cour, et a surement reçu une invitation personnelle de la part de Chah Chouja, qui l'a prié de revenir. Il a obtenu une position plus solide après la mort de Chah Chouja, quand Chah Chouja ad-Din Mouzaffar était sur le trône pendant une brève période, avant d'être battu puis tué par Tamerlan. Dans sa vieillesse, il a apparemment rencontré Tamerlan afin de défendre sa poésie des accusations de blasphème. On pense que Hafez est mort à l'âge de 69 ans. Sa tombe est située dans les jardins Mousalla de Chiraz (jardins appelés Hafezieh), dont les plans ont été dessinés par André Godard et Maxime Siroux dans les années 1930

De nombreux contes semi-miraculeux se sont formés autour d'Hafez après sa mort. En voici trois exemples : On dit qu'en écoutant les récitations de son père, Hafez avait réussi à retenir le Coran depuis son jeune âge. En même temps, il avait appris les travaux de Molana (Jalal ad-Din Mohammad Roumi), Saadi, Attar, et Nizami. D'après la tradition, après avoir rencontré Attar de Chiraz, Hafez a travaillé dans une boulangerie. Hafez a livré du pain dans un quartier riche de la ville où il aurait vu Chakh-e Nabat, une femme d'une grande beauté, à qui certains de ses poèmes sont dédiés. À l'âge de 60 ans, on dit qu'il a entamé une veille de 40 jours en s'asseyant dans un cercle qu'il avait dessiné pour lui-même. Le quarantième jour, il a rencontré de nouveau Attar et s'est fait offrir une coupe de vin. C'est à ce moment-là qu'il a atteint la Conscience cosmique.

Il n'y a pas de version définitive de ses œuvres rassemblées (ou divan) ; les éditions varient de 573 à 994 poèmes. En Iran, ces œuvres rassemblées servent maintenant d'aide à la divination populaire. Il n'y a eu des essais soutenus des chercheurs que depuis les années 1940 -par Massoud Farzad, Qasim Ghani et d'autres en Iran- pour authentifier son travail, et retirer les erreurs introduites par des copistes plus récents et les censeurs. Cependant, la justesse de ces travaux a été remise en question (Michael Hillmann dans Rahnema-ye Ketab No. 13 (1971), "Kouchechha-ye Jadid dar Chenakht-e Divan-e Sahih-e Hafez") et dans les travaux du spécialiste de Hafez Iraj Bashiri...."Il reste peu d'espoir ici (i.e.:Iran) pour un divan authentifié".

Pas vraiment reconnu à son époque et souvent exposé au reproche d'hétérodoxie, il a grandement influencé les poètes persans et a laissé sa marque sur d'importants poètes occidentaux comme Johann Wolfgang von Goethe (dans son dernier grand recueil de poèmes, le West-östlicher Divan, qui contient 12 livres, chacun doté d'un nom oriental et d'un nom allemand). La première traduction de Hafez en langue anglaise a été réalisée en 1771 par William Jones. Peu de traductions en anglais ou en français de Hafez ont été vraiment couronnées de succès, à l'exception de celle, en français, de Charles-Henri de Fouchécour. Son travail a été écrit dans ce qui est maintenant un dialecte présentant des significations archaïques de certains mots, et trouver leur sens original demande une extrême précaution et de la recherche afin d'assigner à chaque mot un sens symbolique ou littéral. En effet, Hafez utilisait souvent des images, des métaphores et des allusions qui nécessitaient une très bonne base culturelle de la part du lecteur.

Les poèmes de Hafez sont toujours parmi les plus populaires poèmes persans. Ils sont fréquemment utilisés dans la musique traditionnelle iranienne, comme dans les œuvres de Mohammad Reza Shadjarian. Le Divan de Hafez est utilisé comme aide à la divination populaire. Les Iraniens posent une question concernant leur futur à Hafez, puis ouvrent son Divan au hasard, le poème étant sur la page ouverte peut alors être interprété pour connaître la réponse à sa question. De jeunes adultes se sont tournés vers les œuvres de Hafez, particulièrement après qu'un groupe de rock appelé O-Hum se fut consacré à n'utiliser que des paroles de Hafez. Sa poésie est aussi une des sources d'inspiration du peintre iranien Mahmoud Farshchian.

Khwāja Šamsu d-Dīn Muḥammad Hāfez-e Šīrāzī (em persa: خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی), conhecido por seu pseudônimo Hāfez ou Hafiz, foi um poeta lírico e místico persa, nascido entre 1310 e 1337 na cidade de Xiraz na Pérsia (Irão), filho de Baha-ud-Din. Suas obras selecionadas (Divan) podem ser encontradas nas casas da maioria dos iranianos, que aprendem seus poemas de cor e os usam como provérbios e ditados até hoje. Sua vida e seus poemas têm sido objeto de muita análise, comentário e interpretação e têm influenciado a literatura persa pós-século XIV mais do que qualquer outra coisa.[1][2] Os principais temas de seus gazeis são o amor, a celebração do vinho e da embriaguez e a exposição da hipocrisia daqueles que se colocaram como guardiões, juízes e exemplos de retidão moral. Seus poemas líricos, são notáveis por sua beleza, por fruir do amor, pelo misticismo e por temas sufi que haviam permeado[necessário esclarecer] a poesia persa. Sua presença na vida dos iranianos pode ser sentida através da leitura de Hafez (fāl-e hāfez, em persa: فال حافظ), uso frequente de seus poemas na música persa tradicional, artes visuais e caligrafia persa. Seu túmulo em Shiraz é uma obra da arquitetura iraniana e frequentemente visitada. Adaptações, imitações e traduções de poemas de Hafez existem em todos os principais idiomas.

Pouco se sabe sobre a vida de Hafez, principalmente em seus primórdios, existem partes constatadas como anedota mítica. Alguns dos esboços biográficos mais antigos que citam Hafez são geralmente considerados não-confiáveis.[3] Julgando por suas poesias, ele deve ter tido uma boa educação ou acredita-se que foi autodidata. Um documento inicial para discutir a vida de Hafez é o prefácio de seu Divān, que foi escrito por um desconhecido contemporâneo de Hafez, cujo nome pode ter sido Mohammad Golandām.[4] A edição moderna geralmente aceita do Divān de Hafez é conhecida como Qazvini-Ḡani, editada por Moḥammad Qazvini e Qāsem Ḡani. A maioria dos estudiosos modernos concorda que Hafez nasceu em 1315, e seguindo um cálculo feito por Jami, consideram 1390 como sua data de morte.[4] Estudiosos concordam que: Seu pai Baha-ud-Din foi um comerciante de carvão que morreu quando Hafez era uma criança, deixando sua mãe e ele em débito. Provavelmente conheceu Attar de Shiraz, um sábio sem reputação, tornou-se assim seu discípulo. É possível que Hafez tenha ganhado a posição de professor em uma escola de Corão. Aos seus trinta anos, Mubariz Muzaffar capturou a cidade de Shiraz e expulsou Hafez de seu cargo. Hafez aparentemente reconquistou sua posição por um curto período de tempo após Xá Shuja capturar seu pai, Mubariz Muzaffar. Mas brevemente Hafez foi forçado a se exilar quando rivais e religiosos que havia criticado começaram a difamá-lo. Outra possível causa de suas desventuras pode ser um romance que teve com uma bela turca, Shakh-e Nabat. Hafez fugiu de Shiraz para Esfahan e Yazd. Na idade de cinqüenta e dois anos, Hafez novamente recebeu seus cargos que ocupara, e possivelmente foi convidado pessoalmente pelo Xá Shuja, que suplicou para ele seu retorno. Ele obteve uma posição mais sólida com a morte do Xá Shuja, quado o Xá Shuja al-Din Muzaffar ascendeu ao trono por um período breve, antes de ser derrotado por Tamerlão. Quando velho, aparentemente foi ao encontro de Tamerlão para defender sua poesia contra acusações de blasfêmia. Acredita-se que Hafez morreu aos 69 anos. Sua tumba está localizada nos Jardins de Musalla em Shiraz.

Histórias míticas e semi-miraculosas foram contadas acerca de Hafez após a sua morte. Três exemplos são: É dito que ao ouvir seu pai recitando, Hafez memorizou o Corão em sua tenra idade. Também se diz que Hafez havia memorizado os trabalhos de Molano (Jalal al-Din Muhammad Rumi), Sa'di, Attar e Nezami. Segundo uma tradição, antes de encontrar Hajji Zayn al-Attar, Hafez vinha trabalhando em uma padaria local. Hafez entregava pão em um rico quarteirão da cidade, onde viu Shakh-e Nabat, alegadamente uma mulher de grande beleza, a quem alguns de seus poemas são endereçados. Sabendo que seu amor por ela não seria correspondido e arrebatado por sua beleza, ele teria tido sua primeira vigília mística em seu desejo de realizar esta união, após o que, dominado por um ser de incomparável beleza (que se identifica como um anjo), ele começa seu caminho místico da realização, em busca da união espiritual com o divino. O paralelo óbvio ocidental é a de Dante e Beatriz. Aos sessenta anos ele teria iniciado uma vigília de quarenta dias e noites em um círculo que teria desenhado para ele. No quadragésimo dia ele teria se encontrado com Attar, no que é conhecido como seu quadragésimo aniversário e a ele foi oferecido um copo de vinho. Foi lá que ele disse ter atingido sua "consciência cósmica". Hafez sugere neste episódio, em um de seus versos, que o leitor atinja a "clareza de vinho", deixando-o "assentar por 40 dias". Em um conto famoso, o famoso conquistador Tamerlão raivosamente convocou Hafez a vir lhe dar uma explicação para um de seus versos اگر آن ترک شیرازی بدست‌آرد دل مارا به خال هندویش بخشم سمرقند و بخارا را Se essa beleza Shirazi tomasse meu coração na mão Eu daria Samarcanda e Bucara por sua pinta preta Com Samarcanda sendo a capital de Tamerlão e Bokhara a cidade mais bonita do seu reino. "Com os golpes de minha espada brilhante", queixou-se Timur, "eu tenho subjugado a maior parte do globo habitável ... para embelezar Samarcanda e Bucara, as bases do meu governo, e você iria vendê-las em troca da pinta preta de algum menino em Shiraz!" Hafez, do modo que se conta a história, curvou-se profundamente e respondeu: "Ai de mim, ó príncipe, é esta prodigalidade que é a causa da miséria em que você me vê". Tamerlão ficou tão surpreso e satisfeito com essa resposta que dispensou Hafez com bonitos presentes. Hafez foi morto devido as complicações no seu organismo.

Não existe versão definitiva de seus trabalhos (ou diwan), embora no Museu Gulbenkian se encontre exposto um Diwan de Hafiz. Eles variam de 573 a 994 poemas. No Irão, a coleção de seus poemas tem sido usada para auxiliar a adivinhação popular. Somente a partir dos anos quarenta, foi que surgiram esforços sustentados por estudiosos - Mas'ud Farzad, Qasim Ghani e outros no Irão - para autenticação de seus trabalhos e remover erros introduzidos por copistas e críticos. Entretanto a autenticidade destas obras tem sido questionada (Michael Hillmann em 'Rahnema-ye Ketab' Nº 13 (1971), "Kusheshha-ye Jadid dar Shenakht-e Divan-e Sahih-e Hafez"). Pensa-se que a poesia de Hafez teve influência da fé islâmica, embora seja respeitado por hindus, cristãos e outros. Clamado por conhecido professor espiritual, Mehr Baba, de acordo com Daniel Ladinsky, Hafez teria sido seu poeta predileto devido a seu entendimento de espiritualidade.

Os poemas de Hafez estão entre os poemas persas mais populares. Eles são frequentemente usados na música como nos trabalhos de Mohammad Reza Shajarian. Adultos jovens têm agora se envolvido com as obras de Hafez, especialmente após a banda de rock O-hum, ter-se devotado a apenas usar letras de Hafez. Sua poesia é também uma das fontes de inspiração de um dos líderes da pintura iraniana Mahmoud Farshchian. Bibliografia: O Mar do Infinito Perdão. 54 gazéis de Hafez. Seleção, tradução, introdução e notas de Jônatas Batista Neto. Universitária Editora, Lisboa, 2003. Hâfez de Chiraz, Le Divân. Oeuvre lyrique d'un spirituel en Perse au XIVe siècle. Introduction, traduction du persan et commentaires par Charles-Henri de Fouchécour. Verdier/poche, Paris, 2006 (tradução dos 486 gazéis, por um renomado especialista; a mais recomendável de todas as traduções completas).

Hafez, Hafiz, Szamsuddin Mohammad Hafez Szirazi (hafiz - dosł. znający Koran na pamięć[1]) – klasyk poezji perskiej i tadżyckiej. Urodził się w 1319 w Szirazie. Wyznawca sufizmu, przez wiele lat był nadwornym poetą władców tego miasta. Zmarł w 1389[2] w rodzinnym mieście, gdzie w XX wieku wystawiono mu skromne mauzoleum. Hafez po stracie ojca zostaje oddany przez matkę na wychowanie obcej rodzinie (sama nie mogła zapewnić mu wykształcenia). Porzuca on jednak swoją drugą rodzinę i zaczyna naukę u rzemieślnika. Przez pewien czas uczył się również w medresie. Następnie utrzymywał się z czytania Koranu (stąd przydomek hafiz) i jednocześnie uzupełniał braki w wykształceniu. Wkrótce zyskuje rozgłos jako poeta[1]. Uznaje się go za jednego z największych twórców perskiej poezji lirycznej. Słynął jako mistrz gazelu - wiersza monorytmicznego złożonego z bajtów, czyli dwóch półwierszy połączonych ze sobą bardziej poprzez jedność tematu i symbolizm niż przez następstwo myśli. Niezwykłą popularność jego gazele zawdzięczają językowi cechującemu się bogatą obrazowością i aforystyczną refleksyjnością. Jest autorem zbioru (dywan) zawierającego ponad 500 gazeli. Nadano mu także przydomek Lisan el-Ghajb, czyli Mowa Tajemna, ze względu na mistyczny przekaz jego wierszy[3]. Tworzył ponadto także aforyzmy, kasydy, masnawi, erotyki, poematy bachiczne i mistyczne oraz panegiryki na cześć władców. Chwalił piękno i uroki życia. W swych utworach Hafiz opiewał miłość, pogardę dla hipokryzji oraz mistycyzm suficki będący niekończącym się poszukiwaniem jedności z Bogiem. Już za życia Hafeza jego twórczość cieszyła się popularnością wśród ludu. Także dzisiaj jest popularny i czytany w oryginale w Tadżykistanie, Iranie i Afganistanie

Show more
Show less

Photo details

  • Uploaded on December 28, 2012
  • Attribution
    by alireza javaheri
    • Taken on 2012/04/29 22:49:15
    • Exposure: 0.769s
    • Focal Length: 22.00mm
    • F/Stop: f/3.800
    • ISO Speed: ISO200
    • Exposure Bias: 0.00 EV
    • No flash