Panoramio is closing. Learn how to back up your data.

The Tomb of Saadi Shirazi

Abū-Muhammad Muslih al-Dīn bin Abdallāh Shīrāzī, Saadi Shirazi[1] (Persian: ابومحمد مصلح الدین بن عبدالله شیرازی‎) better known by his pen-name as Saʿdī (Persian: سعدی‎) or simply Saadi, was one of the major Persian poets of the medieval period. He is not only famous in Persian-speaking countries, but has also been quoted in western sources. He is recognized for the quality of his writings and for the depth of his social and moral thoughts.

Saadi's geneological lineage goes back to the first Caliph of Islam, Abu Bakr As-Siddiq

A native of Shiraz, his father died when he was an infant. Saadi experienced a youth of poverty and hardship, and left his native town at a young age for Baghdad to pursue a better education. As a young man he was inducted to study at the famous an-Nizamiyya center of knowledge (1195–1226), where he excelled in Islamic sciences, law, governance, history, Arabic literature, and Islamic theology. The unsettled conditions following the Mongol invasion of Khwarezm and Iran led him to wander for 30 years abroad through Anatolia (he visited the Port of Adana, and near Konya he met proud Ghazi landlords), Syria (he mentions the famine in Damascus), Egypt (of its music and Bazaars its clerics and elite class), and Iraq (the port of Basra and the Tigris river). He also refers in his work about his travels in Sindh (Pakistan across the Indus and Thar with a Turkic Amir named Tughral), India (especially Somnath where he encountered Brahmans) and Central Asia (where he meets the survivors of the Mongol invasion in Khwarezm). He also performed the pilgrimage to Mecca and Medina and also visited Jerusalem.[2] Saadi traveled through war wrecked regions from 1271 to 1294. Due to Mongol invasions he lived in desolate areas and met caravans fearing for their lives on once lively silk trade routes. Saadi lived in isolated refugee camps where he met bandits, Imams, men who formerly owned great wealth or commanded armies, intellectuals, and ordinary people. While Mongol and European sources (such as Marco Polo) gravitated to the potentates and courtly life of Ilkhanate rule, Saadi mingled with the ordinary survivors of the war-torn region. He sat in remote teahouses late into the night and exchanged views with merchants, farmers, preachers, wayfarers, thieves, and Sufi mendicants. For twenty years or more, he continued the same schedule of preaching, advising, and learning, honing his sermons to reflect the wisdom and foibles of his people. Saadi's works reflects upon the lives of ordinary Iranians suffering displacement, plight, agony and conflict, during the turbulent times of Mongol invasion. Saadi was also among those who witnessed first-hand accounts of Baghdad's destruction by Mongol Ilkhanate invaders led by Hulagu during the year 1258. Saadi was captured by Crusaders at Acre where he spent 7 years as a slave digging trenches outside its fortress. He was later released after the Mamluks paid ransom for Muslim prisoners being held in Crusader dungeons. When he reappeared in his native Shiraz he was an elderly man. Shiraz, under Atabak Abubakr Sa'd ibn Zangy (1231–60) was enjoying an era of relative tranquility. Saadi was not only welcomed to the city but was respected highly by the ruler and enumerated among the greats of the province. In response, Saadi took his nom de plume from the name of the local prince, Sa'd ibn Zangi. Some of Saadi's most famous panegyrics were composed an initial gesture of gratitude in praise of the ruling house, and placed at the beginning of his Bustan. The remainder of Saadi's life seems to have been spent in Shiraz.

Due to the Mongol Empire invasion of the Muslim World, especially Khwarizm and Persia/Iran, Saadi like many other Muslims was displaced by the ensuing conflict thus beginning a 30 year journey. He first took refuge at Damascus and witnessed the famine in one of the most efficient cities of the world. After the frightful Sack of Baghdad in 1258 by Hulegu and the Ilkhanate Horde, Saadi visited Jerusalem and then set out on a pilgrimage to Mecca and Medina. It is also believed that Saadi may have also visited Oman an other lands south of the Arabian Peninsula. Saadi then visits Mamluk Egypt, of Sultan Baibars. He mentions the Qadis, Muftis of Al-Azhar, the grand Bazaar, music and art. At Halab Saadi joins a group of Sufis who had fought arduous battles against the Crusaders. Further Saadi travels to Turkey first, mentions the port city of Adana and the wealthy Ghazi landowners in Anatolia. Saadi mentions Honey-gatherers in Azerbaijan, fearful of Mongol plunder. Saadi finally returns to Persia where he meets his childhood companions in Isfahan and other cities. At Khorasan Saadi befriends a Turkic Emir named Tughral. Saadi joins him and his men on their journey to Sindh where he met Pir Puttur, a follower of the Persian Sufi grand master Shaikh Usman Marvandvi (1117–1274),[3] Saadi then traveled across the Indus River and when they reach the Thar Desert, Tughral hires Hindu sentinels. Tughral later enters service of the wealthy Delhi Sultanate and Saadi is invited to Delhi and later visits the Vizier of Gujarat. During his stay in Gujarat Saadi learns more of the Hindus and visits the large temple of Somnath; Saadi flees the temple due to an unpleasant encounter with the Brahmans. Soon after Saadi returns to his native Shiraz and earns the patronage of its leaders.

His best known works are Bostan (The Orchard) completed in 1257 and Gulistan (The Rose Garden) in 1258. Bostan is entirely in verse (epic metre) and consists of stories aptly illustrating the standard virtues recommended to Muslims (justice, liberality, modesty, contentment) as well as of reflections on the behaviour of dervishes and their ecstatic practices. Gulistan is mainly in prose and contains stories and personal anecdotes. The text is interspersed with a variety of short poems, containing aphorisms, advice, and humorous reflections. Saadi demonstrates a profound awareness of the absurdity of human existence. The fate of those who depend on the changeable moods of kings is contrasted with the freedom of the dervishes. Saadi is also remembered as a panegyrist and lyricist, the author of a number of odes portraying human experience, and also of particular odes such as the lament on the fall of Baghdad after the Mongol invasion in 1258. His lyrics are found in Ghazaliyat (Lyrics) and his odes in Qasa'id (Odes). He is also known for a number of works in Arabic. Of the Mongols he writes: In Isfahan I had a friend who was warlike, spirited, and shrewd. His hands and dagger were forever stained with blood. The hearts of his enemies were consumed by fear of him; even the tigers stood in awe of him. In battle he was like a sparrow among locusts; but in combat, "after long I met him: O tiger-seizer!" I exclaimed, "what has made thee decrepit like an old fox?" He laughed and said: "Since the days of war against the Mongols, I have expelled the thoughts of fighting from my head. Then did I see the earth arrayed with spears like a forest of reeds. I raised like smoke the dust of conflict; but when Fortune does not favour, of what avail is fury? I am one who, in combat, could take with a spear a ring from the palm of the hand; but, as my star did not befriend me, they encircled me as with a ring. I seized the opportunity of flight, for only a fool strives with Fate. How could my helmet and cuirass aid me when my bright star favoured me not? When the key of victory is not in the hand, no one can break open the door of conquest with his arms. "The enemy were a pack of leopards, and as strong as elephants. The heads of the heroes were encased in iron, as were also the hoofs of the horses. We urged on our Arab steeds like a cloud, and when the two armies encountered each other thou wouldst have said they had struck the sky down to the earth. From the raining of arrows, that descended like hail, the storm of death arose in every corner. Not one of our troops came out of the battle but his cuirass was soaked with blood. Not that our swords were blunt—it was the vengeance of stars of ill fortune. Overpowered, we surrendered, like a fish which, though protected by scales, is caught by the hook in the bait. Since Fortune averted her face, useless was our shield against the arrows of Fate." Alexander Pushkin, one of Russia's most celebrated poets, quotes Saadi in his masterpiece Eugene Onegin: as Saadi sang in earlier ages, "some are far distant, some are dead". Saadi distinguished between the spiritual and the practical or mundane aspects of life. In his Bostan, for example, spiritual Saadi uses the mundane world as a spring board to propel himself beyond the earthly realms. The images in Bostan are delicate in nature and soothing. In the Gulistan, on the other hand, mundane Saadi lowers the spiritual to touch the heart of his fellow wayfarers. Here the images are graphic and, thanks to Saadi's dexterity, remain concrete in the reader's mind. Realistically, too, there is a ring of truth in the division. The Sheikh preaching in the Khanqah experiences a totally different world than the merchant passing through a town. The unique thing about Saadi is that he embodies both the Sufi Sheikh and the travelling merchant. They are, as he himself puts it, two almond kernels in the same shell. Saadi's prose style, described as "simple but impossible to imitate" flows quite naturally and effortlessly. Its simplicity, however, is grounded in a semantic web consisting of synonymy, homophony, and oxymoron buttressed by internal rhythm and external rhyme something that Dr. Iraj Bashiri quite skillfully captures in his transcreation of the Prologue of the work: "In the Name of Allah, the Compassionate, the Merciful Laudation is due the most High, the most Glorious, Whose worship bridges the Gap and Whose recognition breeds beneficence. Each breath inhaled sustains life, exhaled imparts rejuvenation. Two blessings in every breath, each due a separate salutation. Whose hand properly offers and whose tongue, The salutation due Him, and not be wrong? Says He: "Ingratiate yourself, O family of David, Unlike the unthankful, that I thee bid!" Subjects proper, best admit to all transgression, At His threshold, with contrite expression; How otherwise could mortal creatures ever, Make themselves worthy of His discretion?

Saadi's mausoleum in Shiraz, Iran. The shower of His merciful bounty gratifies all, and His banquet of limitless generosity recognizes no fall. The inner secrets of His subjects, He does not divulge, nor does He, for a rogue's slight frailty, in injustice indulge. O generosity personified! To the Christian and the Magi, You bestow with pleasure, From Your invisible treasure. O ardent benefactor! You will lift Your friends high, There is solid proof of that, Not abandoning enemies to die! He has ordered the zephyr to cover, with the emerald carpet of spring, the earth; and He has instructed the maternal vernal clouds to nourish the seeds of autumn to birth. In foliage green, He has clothed the trees, and through beautiful blossoms of many hues, has perfumed the breeze. He has allowed the life-imparting sap to percolate and its delicious honey to circulate. His power is hidden in the tiny seed that sires the lofty palm. The clouds, the wind, the moon, and the sun, For your comfort, and at your behest, run; They toil continuously for your satisfaction, Should not you halt, monitor your action?" Regarding the importance of professions Saadi writes: Oh darlings of your fathers, learn the trade because property and riches of the world are not to be relied upon; also silver and gold are an occasion of danger because either a thief may steal them at once or the owner spend them gradually; but a profession is a living fountain and permanent wealth; and although a professional man may loose riches, it does not matter because a profession is itself wealth and wherever you go you will enjoy respect and sit on high places, whereas those who have no trade will glean crumbs and see hardships.

Tomb of Saadi in his mausoleum Chief among these works is Goethe's West-Oestlicher Divan. Andre du Ryer was the first European to present Saadi to the West, by means of a partial French translation of Gulistan in 1634. Adam Olearius followed soon with a complete translation of the Bustan and the Gulistan into German in 1654. Ralph Waldo Emerson was also an avid fan of Sadi's writings, contributing to some translated editions himself. Emerson, who read Saadi only in translation, compared his writing to the Bible in terms of its wisdom and the beauty of its narrative. Saadi is well known for his aphorisms, the most famous of which, Bani Adam, calls for breaking all barriers: بنى آدم اعضای یک پیکرند[9] که در آفرینش ز یک گوهرند چو عضوى به درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار تو کز محنت دیگران بی غمی نشاید که نامت نهند آدمی

The poem is translated by M. Aryanpoor as: Human beings are members of a whole, In creation of one essence and soul. If one member is afflicted with pain, Other members uneasy will remain. If you've no sympathy for human pain, The name of human you cannot retain! by H. Vahid Dastjerdi as:[10] Adam's sons are body limbs, to say; For they're created of the same clay. Should one organ be troubled by pain, Others would suffer severe strain. Thou, careless of people's suffering, Deserve not the name, "human being". and the last translation by Dr. Iraj Bashiri: Of One Essence is the Human Race, Thusly has Creation put the Base. One Limb impacted is sufficient, For all Others to feel the Mace. The Unconcern'd with Others' Plight, Are but Brutes with Human Face. The translations above are attempts to preserve the rhyme scheme of the original while translating into English, but may distort the meaning. What follows is an attempt at a more literal translation of the original Persian: "Humans (children of Adam) are inherent parts (or more literally, limbs) of one body, and are from the same essence in their creation. When the conditions of the time hurts one of these parts, other parts will be disturbed. If you are indifferent about the misery of others, it may not be appropriate to call you a human being."

ابومحمد مُصلِح بن عَبدُالله نامور به سعدی شیرازی و مشرف الدین (۵۸۵ یا ۶۰۶ – ۶۹۱ هجری قمری) شاعر و نویسنده‌ی پارسی‌گوی ایرانی است. آوازه‌ی او بیشتر به خاطر نظم و نثر آهنگین، گیرا و قوی اوست. جایگاهش نزد اهل ادب تا بدان‌جاست که به وی لقب استاد سخن داده‌اند. آثار معروفش کتاب گلستان در نثر و بوستان در بحر متقارب و نیز غزلیات وی است.

سعدی در شیراز زاده شد.[۱]وی کودکی بیش نبود که پدرش در گذشت. در دوران کودکی با علاقه زیاد به مکتب می‌رفت و مقدمات دانش را می‌آموخت. هنگام نوجوانی به پژوهش و دین و دانش علاقه فراوانی نشان داد. اوضاع نابسامان ایران در پایان دوران سلطان محمد خوارزمشاه و به خصوص حمله سلطان غیاث‌الدین، برادر جلال الدین خوارزمشاه به شیراز (سال ۶۲۷) سعدی راکه هوایی جز کسب دانش در سر نداشت برآن داشت شیراز را ترک نماید.[۲] سعدی در حدود ۶۲۰ یا ۶۲۳ قمری از شیراز به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و در آنجا از آموزه‌های امام محمد غزالی بیشترین تأثیر را پذیرفت (سعدی در گلستان غزالی را «امام مرشد» می‌نامد). سعدی، از حضور خویش، در نظامیه بغداد، چنین یاد می‌کند:

مرا در نظامیه ادرار بود

شب و روز تلقین و تکرار بود

نکته در خور توجه، رفاه دانشمندان در این زمانه، بود. خواجه نظام الملک طوسی، نخستین کسی بود که مستمری ثابت و مشخصی برای مدرسین و طلاب مدارس نظامیه، تنظیم نمود. این امر، موجب شد تا اهل علم، به لحاظ اجتماعی و اقتصادی، از جایگاه ویژه و امنیت خاطر وافری بهره‌مند شوند.[۳]

غیر از نظامیه، سعدی در مجلس درس استادان دیگری از قبیل شهاب‌الدین عمر سهروردی نیز حضور یافت و در عرفان از او تأثیر گرفت. این شهاب الدین عمر سهروردی را نباید با شیخ اشراق، یحیی سهروردی، اشتباه گرفت. معلم احتمالی دیگر وی در بغداد ابوالفرج بن جوزی (سال درگذشت ۶۳۶) بوده‌است که در هویت اصلی وی بین پژوهندگان (از جمله بین محمد قزوینی و محیط طباطبایی) اختلاف وجود دارد. پس از پایان تحصیل در بغداد، سعدی به سفرهای گوناگونی پرداخت که به بسیاری از این سفرها در آثار خود اشاره کرده‌است. در این که سعدی از چه سرزمین‌هایی دیدن کرده میان پژوهندگان اختلاف نظر وجود دارد و به حکایات خود سعدی هم نمی‌توان بسنده کرد و به نظر می‌رسد که بعضی از این سفرها داستان‌پردازی باشد (موحد ۱۳۷۴، ص ۵۸)، زیرا بسیاری از آنها پایه نمادین و اخلاقی دارند نه واقعی. مسلم است که شاعر به عراق، شام و حجاز سفر کرده‌است[نیازمند منبع] و شاید از هندوستان، ترکستان، آسیای صغیر، غزنین، آذربایجان، فلسطین، چین، یمن و آفریقای شمالی هم دیدار کرده باشد.

سعدی در حدود ۶۵۵ قمری به شیراز بازگشت و در خانقاه ابوعبدالله بن خفیف مجاور شد. حاکم فارس در این زمان اتابک ابوبکر بن سعد زنگی(۶۲۳-۶۵۸) بود که برای جلوگیری از هجوم مغولان به فارس به آنان خراج می‌داد و یک سال بعد به فتح بغداد به دست مغولان (در ۴ صفر ۶۵۶) به آنان کمک کرد. در دوران ابوبکربن سعدبن زنگی شیراز پناهگاه دانشمندانی شده بود که از دم تیغ تاتار جان سالم بدر برده بودند. در دوران وی سعدی مقامی ارجمند در دربار به دست آورده بود. در آن زمان ولیعهد مظفرالدین ابوبکر به نام سعد بن ابوبکر که تخلص سعدی هم از نام او است به سعدی ارادت بسیار داشت. سعدی بوستان را که سرودنش در ۶۵۵ به پایان رسید، به نام بوبکر سعد کرد. هنوز یکسال از تدوین بوستان نگذشته بود که در بهار سال ۶۵۶ دومین اثرش گلستان را بنام ولیعهد سعدبن ابوبکر بن زنگی نگاشت و خود در دیباچه گلستان می‌گوید. هنوز از گلستان بستان بقیتی موجود بود که کتاب گلستان تمام شد.[۲]

سعدی جهانگردی خود را در سال ۱۱۲۶ آغاز نمود و به شهرهای خاور نزدیک و خاور میانه، هندوستان، حبشه، مصر و شمال آفریقا سفر کرد(این جهانگردی به روایتی سی سال به طول انجامید)؛ حکایت‌هایی که سعدی در گلستان و بوستان آورده‌است، نگرش و بینش او را نمایان می‌سازد. وی در مدرسه نظامیه بغداد دانش آموخته بود و در آنجا وی را ادرار بود. در سفرها نیز سختی بسیار کشید، او خود گفته‌است که پایش برهنه بود و پاپوشی نداشت و دلتنگ به جامع کوفه درآمد و یکی را دید که پای نداشت، پس سپاس نعمت خدایی بداشت و بر بی کفشی صبر نمود. آن طور که از روایت بوستان برمی آید، وقتی در هند بود، سازکار بتی را کشف کرد و برهمنی را که در آنجا نهان بود در چاله انداخت و کشت؛ وی در بوستان، این روش را در برابر همه فریبکاران توصیه کرده‌است. حکایات سعدی عموماً پندآموز و مشحون از پند و و پاره‌ای مطایبات است. سعدی، ایمان را مایه تسلیت می‌دانست و راه التیام زخم‌های زندگی را محبت و دوستی قلمداد می‌کرد. علت عمر دراز سعدی نیز ایمان قوی او بود.

بر اساس تفسیرها و حدس‌هایی که از نوشته‌ها و سروده‌های خود سعدی در گلستان و بوستان می‌زنند، و با توجه به این که سعدی تاریخ پایان نوشته شدن این دو اثر را در خود آن‌ها مشخص کرده‌است، دو حدس اصلی در زادروز سعدی زده شده‌است. نظر اکثریت مبتنی بر بخشی از دیباچهٔ گلستان است (با شروع «یک شب تأمل ایام گذشته می‌کردم») که براساس بیت «ای که پنجاه رفت و در خوابی» و سایر شواهد این حکایت، سعدی را در ۶۵۶ قمری حدوداً پنجاه‌ساله می‌دانند و در نتیجه تولد وی را در حدود ۶۰۶ قمری می‌گیرند. از طرف دیگر، عده‌ای، از جمله محیط طباطبایی در مقالهٔ «نکاتی در سرگذشت سعدی»، بر اساس حکایت مسجد جامع کاشغر از باب پنجم گلستان (با شروع «سالی محمد خوارزمشاه، رحمت الله علیه، با ختا برای مصلحتی صلح اختیار کرد») که به صلح محمد خوارزمشاه که در حدود سال ۶۱۰ بوده‌است اشاره می‌کند و سعدی را در آن تاریخ مشهور می‌نامد، و بیت «بیا ای که عمرت به هفتاد رفت» از اوائل باب نهم بوستان، نتیجه می‌گیرد که سعدی حدود سال ۵۸۵ قمری، یعنی هفتاد سال پیش از نوشتن بوستان در ۶۵۵ قمری، متولد شده‌است. بیشتر پژوهندگان (از جمله بدیع‌الزمان فروزانفر در مقالهٔ «سعدی و سهروردی» و عباس اقبال در مقدمه کلیات سعدی) این فرض را که خطاب سعدی در آن بیت بوستان خودش بوده‌است، نپذیرفته‌اند. اشکال بزرگ پذیرش چنین نظری آن است که سن سعدی را در هنگام مرگ به ۱۲۰ سال می‌رساند. حکایت جامع کاشغر نیز توسط فروزانفر و مجتبی مینوی داستان‌پردازی دانسته شده‌است، اما محمد قزوینی نظر مشخصی در این باره صادر نمی‌کند و می‌نویسد «حکایت جامع کاشغر فی‌الواقع لاینحل است». محققین جدیدتر، از جمله ضیاء موحد (موحد ۱۳۷۴، صص ۳۶ تا ۴۲)، کلاً این گونه استدلال در مورد تاریخ تولد سعدی را رد می‌کنند و اعتقاد دارند که شاعران کلاسیک ایران اهل «حدیث نفس» نبوده‌اند بنابراین نمی‌توان درستی هیچ‌یک از این دو تاریخ را تأیید کرد.

از سعدی، آثار بسیاری در نظم و نثر برجای مانده‌است:

بوستان: کتابی‌است منظوم در اخلاق. گلستان: به نثر مسجع دیوان اشعار: شامل غزلیات و قصاید و رباعیات و مثنویات و مفردات و ترجیع‌بند و غیره (به فارسی) و چندین قصیده و غزل عربی. مواعظ: کتابی‌است چون دیوان اشعار صاحبیه: مجموعه چند قطعه فارسی و عربی‌است که سعدی در ستایش شمس‌الدین صاحب دیوان جوینی، وزیر اتابکان سروده‌است. قصاید سعدی: قصاید عربی سعدی حدود هفتصد بیت است که بیشتر محتوای آن غنا، مدح، اندرز و مرثیه‌است. قصاید فارسی در ستایش پروردگار و مدح و اندرز و نصیحت بزرگان و پادشاهان آمده‌است. مراثی سعدی:قصاید بلند سعدی است که بیشتر آن در رثای آخرین خلیفه عباسی المستعصم بالله سروده شده‌است و در آن هلاکوخان مغول را به خاطر قتل خلیفه عباسی نکوهش کرده‌است. سعدی چند چکامه نیز در رثای برخی اتابکان فارس و وزرای ایشان سروده‌است. مفردات سعدی:مفردات سعدی شامل مفردات و مفردات در رابطه با پند و اخلاق است. رسائل نثر: کتاب نصیحةالملوک رساله در عقل و عشق الجواب در تربیت یکی از ملوک گوید مجالس پنجگانه هزلیات سعدی از میان چاپ‌های انتقادی آثار سعدی دو تصحیح محمدعلی فروغی و غلامحسین یوسفی از بقیه معروف‌ترند.

بوستان کتابی‌است منظوم در اخلاق در بحر متقارب (فعولن فعولن فعولن فعل) و چنان‌که سعدی خود اشاره کرده‌است نظم آن را در ۶۵۵ ه‍. ق. به پایان برده‌است. کتاب در ده باب تألیف و تقدیم به ابوبکر بن سعد زنگی شده‌است. معلوم نیست خود شیخ آن را چه می‌نامیده‌است. در بعضی آثار قدیمی به آن نام سعدی‌نامه داده‌اند. بعدها، به قرینهٔ نام کتاب دیگر سعدی (گلستان) نام بوستان را بر این کتاب نهادند.

باب‌های آن از قرار زیر است:

عقل و تدبیر و رای احسان عشق و مستی و شور تواضع رضا قناعت عالم تربیت شکر بر عافیت توبه و راه صواب مناجات و ختم کتاب نچه عیان است اینکه بوستان بر سبک مثنوی حماسی سروده شده و احتمالاً سعدی آن‌را به تقلید از فردوسی و بر وزن شاهنامه سروده‌است، حال آنکه طبع لطیف او فرصت حماسه سرایی بر وی نگسترده‌است آن‌سان که در شعر حماسی خود می‌سراید:

مرا در سپاهان یکی یار بود که جنگاور و شوخ و عیار بود در این بیت نیز صفت شوخ بودن شاهدان را به جنگاوران منتسب می‌کند[۵]؛

واین شعر که قیاس بوستان وشهنامه‌است.

فردوسی می‌سراید:

برد کشتی آنجا که خواهد خدای وگر جامه بر تن درد ناخدای و سعدی در بوستان این گونه بسراید:[۶]

خدا کشتی آنجا که خواهد برد اگر ناخدا جامه بر تن درد

گلستان کتابی است که سعدی یک سال پس از اتمام بوستان، کتاب نخستش، آن را به نثر آهنگین فارسی در هشت باب «سیرت پادشاهان»، «اخلاق درویشان»، «فضیلت قناعت»، «فوائد خاموشی»، «عشق و جوانی»، «ضعف و پیری»، «تأثیر تربیت»، و «آداب صحبت» نوشته‌است.

نمونه‌ای از نثر از گلستان سعدی:

منت خدای را عزوجل که طاعتش موجب قربت است و به شکراندرش مزید نعمت٬هر نفسی که فرو می‌رود ممد حیات است و چون برون می‌آید مفرح ذات پس در هر نفس دو نعمت موجود است و بر هر نعمت شکری واجب

شعر «بنی‌آدم» سعدی بسیار مشهور است و در پیام فارسی که در مجموعه پیام‌های فضاپیمای ویجر (مجموعاً پیامهایی به ۵۵ زبان[۹]) برای فضاهای دوردست فرستاده شده‌است این شعر به عنوان پیام برگزیده شده‌است.[۱۰] (شنیدن پیام فارسی برای ساکنان فضا از وب‌گاه ویجر، ناسا.) باراک اوباما رئیس جمهوری ایالات متحده نیز در پیام نوروزی سال ۲۰۰۹ این بیت از سعدی را قرائت کرد.[۱۱]

بنی آدم اعضای یک پیکرند[۱۲][۱۳][۱۴] که در آفرینش ز یک گوهرند چو عضوی بدرد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار و دبیرکل سازمان یونسکو در سخنرانی خود این شعر را برای حضار خواند.[۱۵] اشعار سعدی همچنین در فرشی که از سوی دولت ایران در سال ۲۰۰۵ به فراخور سال رسمی سازمان ملل برای گفت‌وگو میان تمدن‌ها به سازمان ملل اهدا شد بافته شده‌است.[۱۶] این فرش برخلاف عادت سازمان ملل که هدایا را به نمایش نمی‌گذارددر محل مناسبی در سازمان ملل آویزان شد که کارشناسان می‌گویند این اقدام «به علت غیرممکن بودن مقاومت در برابر شعر سعدی» بوده‌است.[۱۷]

در بسیاری از منابع رسمی انگلیسی نوشته شده که این شعر بر سردر ورودی تالار ملل مقر سازمان ملل متحد در نیویورک و یونسکو نقش بسته‌است.[۱۸][۱۹][۲۰][۲۱][۲۲][۲۳][۲۴] ولی در مورد درست بودن این مطلب در برخی منابع غیررسمی، تردیدهایی نیز مطرح شده است.[۲۵][۲۶][۲۷] و عکسی نیز از این شعر بر سردر نام‌برده دیده نشده‌است. از جمله، موسس مرکز سعدی‌شناسی وجود هر گونه لوح و یا سردری را با این اشعار از سعدی در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک، رد می‌کند و معتقد است: «متاسفانه الان طوری شده که اگر این حرف را بزنیم، هیچ‌کس باور نمی‌کند و مردم واقعاً فکر می‌کنند شعر سعدی در سردر سازمان ملل متحد نوشته شده‌است حال آنکه نه سردری و نه تابلویی با اشعار سعدی در سازمان ملل وجود ندارد.»[۲۸] از سوی دیگر حسن مکارمی خوشنویس ایرانی در گفتگویی با مجله یونسکو کوریر به وجود این شعر بر سردر تالار اصلی اشاره کرده است.[۲۹] همچنین دکتر ظریف نمایندهٔ سابق ایران در سازمان ملل در سال ۱۳۸۴ گفته بود که این شعر در قالب یک فرش بر دیوار مقر سازمان ملل آویخته شده، و بعداً در سال ۱۳۹۱ این گفته خود را مجدداً تایید کرد[۳۰].

دکتر ظریف سفیر پیشین ایران در سازمان ملل در سال ۱۳۸۴ در گفت‌وگویی با رسانه‌ها در این مورد گفته که: «از سال‌ها قبل و شاید از چندین دهه پیش معروف بود که شعر معروف «بنی‌آدم اعضای یکدیگرند/که در آفرینش زیک گوهرند» منقوش و در سردر سازمان ملل آویخته شده‌است. در تحقیقاتی که ما کردیم در حداقل سه دههٔ گذشته، چنین کاری انجام نشده بود.»

سعدی در خانقاهی که اکنون آرامگاه اوست و در گذشته محل زندگی او بود، به خاک سپرده شد که در ۴ کیلومتری شمال شرقی شیراز، در دامنه کوه فهندژ، در انتهای خیابان بوستان و در کنار باغ دلگشا است. این مکان در ابتدا خانقاه شیخ بوده که وی اواخر عمرش را در آنجا می‌گذرانده و سپس در همان‌جا دفن شده‌است. برای اولین بار در قرن هفتم توسط خواجه شمس الدین محمد صاحب‌دیوانی وزیر معروف آباقاخان، مقبره‌ای بر فراز قبر سعدی ساخته شد. در سال ۹۹۸ به حکم یعقوب ذوالقدر، حکمران فارس، خانقاه شیخ ویران گردید و اثری از آن باقی نماند. تا این که در سال ۱۱۸۷ ه. ق. به دستور کریمخان زند، عمارتی ملوکانه از گچ و آجر بر فراز مزار شیخ بنا شد که شامل ۲ طبقه بود. طبقه پایین دارای راهرویی بود که پلکان طبقه دوم از آنجا شروع می‌شد. در دو طرف راهرو دو اطاق کرسی دار ساخته شده بود. در اطاقی که سمت شرق راهرو بود، گور سعدی قرار داشت و معجری چوبی آن را احاطه کره بود. قسمت غربی راهرو نیز موازی قسمت شرقی، شامل دو اطاق می‌شد، که بعدها شوریده (فصیح الملک) شاعر نابینای شیرازی در اطاق غربی این قسمت دفن شد. طبقه بالای ساختمان نیز مانند طبقه زیرین بود، با این تفاوت که بر روی اطاق شرقی که قبر سعدی در آنجا بود، به احترام شیخ اطاقی ساخته نشده بود و سقف آن به اندازه دو طبقه ارتفاع داشت. بنای فعلی آرامگاه سعدی از طرف انجمن آثار ملی در سال ۱۳۳۱ ه-ش با تلفیقی از معماری قدیم و جدید ایرانی در میان عمارتی هشت ضلعی با سقفی بلند و کاشیکاری ساخته شد. روبه‌روی این هشتی، ایوان زیبایی است که دری به آرامگاه دارد.[۴۶]

سکه‌های پانصد ریالی برنزی ایران از سال ۱۳۸۷ خورشیدی به نقش آرامگاه سعدی مزین شده‌است. همچنین طرح پشت اسکناس ده هزار تومانی(یکصد هزار ریالی) نمایی از مقبره سعدی در شیراز می‌باشد.

در تاریخ آل یاسر آمده‌است که سعدی با حکیم نزاری قهستانی مرواداتی داشته‌است وسعدی برای دیدن نزاری به بیرجند آمده‌است

مرکز سعدی شناسی، از سال ۱۳۸۱ خورشیدی، روز نخست اردیبهشت را روز سعدی، اعلام نمود و در اول اردیبهشت ۱۳۸۹ خورشیدی، در اجلاس شاعران جهان، در شیراز، نخستین روز اردیبهشت، از سوی نهادهای فرهنگی داخلی و خارجی، به عنوان روز سعدی، نامگذاری شد.

Saadi (persisch ‏سعدی‎, DMG Saʿdī; * um 1190 in Schiraz; † 1283 oder 1291 ebenda), eigentlich Muscharraf ad-Din Abdullah, war ein herausragender persischer Dichter und Mystiker. Er ist der volkstümlichste Poet seines Landes und erhielt in seiner Geburtsstadt (ebenso wie etwas später Hafis) ein vielbesuchtes Mausoleum in einem Garten (genannt Saadiye).

Nach Literatur- und Islamstudien an der Universität Bagdad wandte Saadi sich der Mystik zu. Neben lehrhaften Schriften ist er der Autor des Bustan („Frucht- oder Obstgarten“, gemeint ist ein Nutzgarten, 1257) und des Golestan („Rosengarten“, gemeint ist ein Ziergarten, 1258), ebenso einer Sammlung von mit Versen durchsetzten Prosa-Erzählungen (meist „Divan“ genannt). Die erstgenannten Werke enthalten Kurzgeschichten und Gedichte über seine vielen Reisen, die ihn für fast 30 Jahre in den Hedschas und den Jemen, nach Syrien und Palästina führten, aber auch ins Sultanat der Rum-Seldschuken (Anatolien), nach Ägypten und Indien. Erst als älterer Mann kehrte Saadi nach Schiraz zurück, wo er (den Bustan wie den Golestan) für die Salghuriden schrieb. Von Muzaffar ad-Din Saad II. (reg. 1260), einem dieser Atabegs von Fars, leitet sich auch sein Tachallus ab. In Europa wurde Saadi erstmals durch André du Ryers französische Übersetzung des Golestan (1634) bekannt. Ins Deutsche wurde er u. a. 1846 durch Karl Heinrich Graf übersetzt.

„Bustan“ (Obst- oder Fruchtgarten) „Golestan“ (Rosengarten) „persische und arabische Qasiden“ (Elegien) „Ghazaliat“ (lyrische Gedichte), das in vier Bände unterteilt ist „Tardschi'band“ (Gedichte bestehend aus zwei reimenden Halbversen) „Qata'at“ (Stücke von Gedichten) „Roba'iat“ (Roba’i, Vierzeiler) „Mofradat“ (Einzelvers bestehend aus zwei Halbversen) „Suknameh“ (Trauergedicht) „Molamma'at wa Mosallasat“ (zweisprachige arabisch-persische Gedichte) Beispiele

Wenn einer in dem Volke töricht handelt, So fällt Verachtung gleich auf groß und klein. Oft kann ein einz’ger Ochse auf der Weide Verderber einer ganzen Herde sein.[1] Zuwider ist mir ganz der Freunde Umgang, Die mir mein Schlechtes stets als Gutes zeigen, Im Fehler nur Verdienst und Vorzug sehen, Den Dorn als Jasmin und als Rose zeigen. Weit lieber unverschämte freche Feinde, Die mir ganz offen meine Fehler zeigen

El jeque Sa'dī,1 2 también escrito Saadi (en persa سعدی, nombre completo: Musharrif al-Dīn ibn Muṣlih al-Dīn) (1213, Shiraz - 9 de diciembre de 1291, Shiraz)1 2 es uno de los principales poetas persas del período medieval, reconocido no sólo por la calidad de su escritura, sino por la profundidad de su sensibilidad social.

Nativo de Shiraz, Persia, Saadi abandonó su ciudad natal a temprana edad para estudiar literatura árabe y ciencias islámicas en Bagdad, entre 1195 y 1226. Las condiciones de inestabilidad que siguieron a la invasión mongola lo llevaron a viajar por Anatolia, Siria, Egipto e Irak. También refiere en su obra viajes a India y Asia central. La experiencia de Saadi es similar a la de Marco Polo, quien estuvo por la región entre 1271 y 1294. Hay sin embargo una diferencia entre ambos: mientras que Marco Polo se relacionó especialmente con los poderosos y la "buena vida", Saadi convivió con la gente ordinaria, sobrevivientes del holocausto mongol. Se reunió a altas horas de la noche intercambiando ideas con mercaderes, granjeros, religiosos, caminantes, ladrones y mendigos sufíes. Durante veinte años o más, continuó la misma rutina de sermones, advertencias, aprendizaje, perfeccionando su dialéctica y puliéndola en gemas que iluminarían la sabiduría y las debilidades de su pueblo. Cuando reapareció en su nativa Shiraz era ya un hombre mayor. La ciudad, bajo el gobierno de Atabak Abubakr Sa'd ibn Zangy (1231-60) disfrutaba de un período de relativa tranquilidad. Saadi no sólo fue bienvenido, sino que logró el respeto del gobernante y fue designado entre los grandes de la provincia. En respuesta, Saadi tomó su nombre literario del gobernante, Sa'd ibn Zangi, y compuso algunos de los más bellos panegíricos como gesto inicial de gratitud en favor de la casa gobernante y los ubicó al inicio de su bostan. Se cree que pasó el resto de su vida en Shiraz.

Sus obras más conocidas son Bostan (El jardín de las frutas) (1257), y Gulistán (El jardín de las rosas) (1258). Bostan está escrito enteramente en verso, de rima épica y consiste en historias ilustrando apropiadamente las virtudes recomendadas a los musulmanes (justicia, liberalidad, modestia, satisfacción) así como reflexiones sobre la conducta de los derviches y sus prácticas extáticas. Gulistán está mayormente escrito en prosa y contiene historias y anécdotas personales. El texto está intercalado con una variedad de poemas cortos que incluyen aforismos, advertencias y reflexiones humorísticas. Saadi demostró una profunda conciencia sobre el absurdo de la existencia humana, al hablar, por ejemplo, del destino de aquellos que dependían del humor cambiante de los reyes en contraste con la libertad de los derviches. Para los estudiantes occidentales tanto Bostan como Gulistán conllevan una atracción especial, pero Saadi es recordado también como un gran creador de panegíricos y obras líricas, autor de odas maestras retratando la experiencia humana, y también por odas singulares lamentando la caída de Bagdad luego de la invasión mogol de 1258. Su producción lírica puede hallarse en Ghazaliyat ("Lírica") y sus odas en Qasa'id ("Odas"). También produjo un número de escritos en árabe. La mezcla peculiar de cortesía y cinismo, humor y resignación que muestra la obra de Saadi, junto a una tendencia a evitar los dilemas difíciles, lo convierte para muchos en unos de los escritores más encantadores de la cultura iraní. El estilo de prosa de Saadi, descripto como "simple, pero imposible de imitar"cita requerida[cita requerida] fluye naturalmente y sin esfuerzo. Su simplicidad, sin embargo, está basada en una trama semántica que incluye sinónimos, homófonos y oxímoron apoyados en un ritmo interno y en la rima externa. Una de sus citas más famosas es "Todo lo que se hace con precipitación termina fácilmente en derroche". Otro famoso poema refiere a la bondad de la humanidad. Este poema se halla en la entrada del "Hall de las naciones" del edificio de las Naciones Unidas en Nueva York, con su llamado a romper todas las barreras:3 بنى آدم اعضاء يك پیکرند، که در آفرينش ز يك گوهرند چو عضوى به درد آورد روزگار، دگر عضوها را نماند قرار تو که از محنت دیگران بیغمی، نشاید که نامت نهند ادمی Los seres humanos son miembros de un conjunto, En la creación de una esencia y alma. Si afligen a un miembro con dolor, Sigue habiendo la otra voluntad inquieta de los miembros. Si usted no tiene ninguna condolencia para el dolor humano, El llamarse ser humano usted no podrá.

Abū-Muḥammad Muṣliḥ al-Dīn bin Abdallāh Shīrāzī (ابومحمد مصلح الدین بن عبدالله شیرازی en persan), né en 1184 et mort en 1283 ou en 1291 ; mieux connu en occident sous le nom de Saadi ou Sadi ; fut l'un des plus grand poètes persans de la période médiévale. Il est reconnu pour sa maîtrise de l'écriture et la profondeur de ses idées.

Peu après sa naissance à Shiraz, en Perse, son père meurt alors qu'il est encore nourrisson. Tributaire d'une enfance pauvre et difficile, il quitte sa ville natale très jeune pour se rendre à Bagdad afin d'obtenir une meilleure éducation. Il est admis à l'université de al-Nizamiyya (1195 – 1226) où il excelle dans les sciences islamiques, le droit, l'histoire, la littérature arabe et la théologie. Les conditions instables suivant l'invasion mongole de Khwarizm et de l'Iran l'amenèrent à pérégriner pendant une trentaine d'années en Anatolie (il visita le port d'Adana et rencontra des propriétaires Ghazi près de Konya), en Syrie (il mentionne la famine à Damas), en Égypte (de sa musique et ses bazars, de l'élite et des religieux), en Irak (le port de Basra et le Tigre). Il fait aussi référence au Sind (Pakistan), à l'Inde (précisément Somnath où il rencontre des brahmanes) et à l'Asie centrale où il rencontre des survivants de l'invasion mongole. Il fit également les pèlerinages à la Mecque, Médine et à Jérusalem. À cause de la domination mongole, Sadi vécut dans des régions désertes, rencontra des caravanes se protégeant tant bien que mal dans des lieux parfois très hostiles. Il semble que de toutes ses rencontres (bandits, imams, intellectuels, gens du peuple ... ) lui ait ouvert l'esprit de manière décisive. Capturé par les armées des Croisades à Acre, il resta esclave sept années durant. Il fut libéré par les Mamelouks. Lorsqu'il réapparu à Shiraz, sa ville natale, les années avaient passé. Elle était devenue paisible sous Atabak Abubakr Sa'd ibn Zangy (1231 – 1260) et Saadi fut considéré et respecté par la plupart des habitants. En remerciement, il prit son nom d'écrivain en hommage à Sa'd ibn Zangy. Il écrivit de nombreux poèmes et semble être resté à Shiraz jusqu'à sa mort.

Saadi, dans son recueil de contes, nommé le Golestân (Jardin de fleurs), expose une série de contes moraux sur les comportements à tenir dans certaines situations de la vie. Adoptant une imagerie qui n'est pas sans rappeler celles des Mille et Une Nuits, ses contes peuvent être lus à de multiples degrés : certains purement moraux ou sociaux, d'autres plus spirituels. Une partie de son recueil est d'ailleurs toujours utilisée comme manuel d'enseignement soufi par de nombreuses communautés.

Le Jardin des roses (Golestân ou Gulistân) Le Gulistan ou l’Empire des Roses, composé par Sadi, prince des poètes persans1 trad. partielle d'André Du Ryer, 1634, première traduction européenne d'un classique persan2. Gulistan ou l'Empre des roses: traité des mœurs des rois3, trad. de d'Alegre, 1704. trad. par l'abbé Jacques Gaudin4, 1789. trad. partielle (1er livre) dans les "Lettres sur la Perse et la Turquie d'Asie" par J.-M. Tancoigne, 1808. Gulistan ou le Parterre-de-fleurs"5, trad. par N. Semelet, 1834. Gulistan ou le Parterre de roses6, 1858. trad. de Franz Toussaint, Paris, Arthème Fayard, 1904. trad., introduction et notes de Pierre Seghers, Paris, P. Seghers, 1977. trad. d'Omar Ali-Shah, Albin Michel, 1991 ; réed. 2008 (ISBN 222604888X) Le Jardin des fruits ou le Verger (Bustân) trad. en allemand, Hambourg, 16967. trad. partielle en français par M. Garcin de Tassy, Paris, 18598. trad. partielle en français par J.-B. Nicolas, Paris, 18699. trad. complète par A. C. Barbier de Meynard, 1880 (rééd. Paris, Seghers, 1978). trad. de Franz Toussaint, Paris, Mercure de France, 1913. Livre des conseils (Pend-Nameh) trad. en anglais, Calcutta, 1788. trad. en français par M. Garcin de Tassy, 1822.

La traduction en anglais – par Iraj Bashiri – de ce poème de Saadi est à l'entrée de l'immeuble de l’Organisation des Nations unies à New York et deux de ces vers se trouvent aussi sur le nouveau billet de banque de 100 000 rials iranien: Les hommes sont les membres d'un même corps, ils furent créés à partir de la même essence. Si le destin venait à faire souffrir l'un d'eux, les autres membres ne connaitraient pas le repos. Toi que le malheur des autres laisse indifférent, tu ne mérites pas d'être appelé Homme. Traduit par Farzine POURCYRUS Les enfants d'Adam font partie d'un corps Ils sont créés tous d'une même essence Si une peine arrive à un membre du corps Les autres aussi, perdent leur aisance Si, pour la peine des autres, tu n'as pas de souffrance Tu ne meriteras pas d'être dans ce corps Traduit par Mahshid Moshiri10 Of one Essence is the human race, Thusly has Creation put the Base; One Limb impacted is sufficient, For all Others to feel the Mace. بنی آدم اعضای یکدیگرند11,12,13، که در آفرينش ز یک گوهرند چو عضوى به درد آورد روزگار، دگر عضوها را نماند قرار تو کز محنت دیگران بی غمی، نشاید که نامت نهند آدمی "Les êtres humains (les enfants d'Adam) sont les parties d'un corps, Ils sont issus de la même essence, Lorsqu'une de ces parties est atteinte et souffre, Les autres ne peuvent trouver ni la paix ni le calme, Si la misère des autres te laisse indifférent, Et sans la moindre peine ! Alors : Il est impensable de t'appeler un être humain

Le Président de la République Sadi Carnot, assassiné en 1894, portait ce prénom car son grand-père, Lazare Carnot, était un grand admirateur du poète persan Saadi de Shiraz. Le Président des États-Unis Barack Obama a cité les deux premiers vers du précédent poème dans sa déclaration au peuple iranien pour le nouvel an iranien de 2009.

L'influence de Saadi sur la littérature européenne a été importante au xixe siècle et au début du xxe15. Goethe termine son Divan oriental-occidental par deux distiques de Saadi. Victor Hugo ouvre ses Orientales par une citation du Gulestan. Ralph Waldo Emerson compose ce poème en l'honneur de Saadi: … Beaucoup viennent Mais il faut que chantent Les deux cordes, La harpe est muette. Même si viennent un million, Sage Saadi habite seul. Venez dix, ou que viennent un million, Bon Saadi habite seul… Marceline Desbordes-Valmore a adapté un morceau de la préface du Gulistan pour un de ses poèmes les plus célèbres: Les Roses de Saadi (1860)16. Anna de Noailles, qui écrit l'introduction de la traduction du Gulestan par Franz Toussaint, compose dans Les Eblouissements ce poème en l'honneur de Saadi, Le Jardin qui séduit le cœur: Je l'ai lu dans un livre odorant, tendre et triste Dont je sors plein de langueur, Et maintenant je sais qu'on le voit, qu'il existe, Le jardin-qui-séduit-le-cœur! Il s'étend vers Chirâz, au bas de la montagne Qui porte le nom de Saadi Mon âme, se peut-il que mon corps t'accompagne Et vole vers ce paradis? Elle révèle Saadi à son ami Marcel Proust. Louis Aragon, admirateur de Marceline Desbordes-Valmore imite Saadi dans Le Fou d'Elsa17. Pierre Seghers, admirateur de la poésie de Saadi, rassemblera des poètes et traducteurs persans afin de publier une nouvelle traduction du Jardin des roses18 L'écrivain Henry de Montherlant voue une grande reconnaissance et une grande admiration à Saadi ainsi qu'à Omar Khayyâm. Ils lui ont apporté la sorte de romanesque pour lequel il était fait et dont les "rimailleries" européennes ne lui avaient donné aucune idée. Il lui rend hommage dans un article paru dans le Journal de Teheran, le 23 avril 1937 (3 ordibehecht 1316). Voir le site, rubrique "articles" : La sensualité et l'altérité du voyageur traqué, itinéraire d'un esprit libre et solitaire par Clarisse Couturier-Garcia ainsi que Montherlant et l'Iran, Les tributaires du génie Iranien, par Nayaereh Samsami.

Abu Muhammad Muslih ibn ˁAbd Allāh noto come Saˁdi di Shirāz, o Shirāzi (Persiano بو محمد مُصلِح بن عَب; 1184 – 1291) è stato un poeta persiano, dell'età islamica classica (il Medioevo occidentale). Saˁdi è riconosciuto non solo per la superiore qualità del suo stile, ma anche per la profondità del suo pensiero. Fu una delle principali fonti di ispirazione del filosofo e poeta americano Ralph Waldo Emerson.

Opere di riferimento sulla letteratura persiana

E. Berthels, Ocerk persidskoj literatury, Leningrado 1928 E.G. Browne, A Literary History of Persia, 4 voll., Cambridge 1951-53 (più volte ristampato) Jan Rypka, A History of Iranian Literature, Reidel Publishing Company, London 1968 A.J. Arberry, Classical Persian Literature, London 1958 A. Pagliaro-A. Bausani, La letteratura persiana, Sansoni-Accademia, Firenze-Milano 1968 A. M. Piemontese, Storia della letteratura persiana, 2 voll., Fratelli Fabbri, Milano 1970 N. L. Tornesello (a cura), La letteratura persiana contemporanea tra novazione e tradizione, numero monografico di Oriente Moderno, I (2003) D. Meneghini, Letteratura persiana in epoca selgiuchide (429-615 / 1037-1218), Cafoscarina, Venezia 2004 C. Saccone, Storia tematica della letteratura persiana classica vol. I: Viaggi e visioni di re sufi profeti, Luni, Milano-Trento 1999; vol. II: Il maestro sufi e la bella cristiana. Poetica della perversione nella Persia medievale, Carocci, Roma 2005 J.C. Buergel, Il discorso è nave, il significato un mare. Saggi sull'amore e il viaggio nella poesia persiana medievale, a cura di C. Saccone, Carocci, Roma 2006

Traduzioni italiane

Il suo capolavoro, il Golestān, ovvero "Il roseto", è stato tradotto più volte in italiano: Sa'di, Il roseto, a cura di C. M. Guzzetti, Cinisello Balsamo, San Paolo, 1991 Sa'di, Il roseto, a cura di P. Filippani Ronconi, Torino, Boringhieri, 1965 Sa'di, Il roseto, a cura di R. Bargigli, Roma, Istituto per l'Oriente C. A. Nallino, 1979 Esiste anche una scelta dei suoi ghazal con testo a fronte: Sa'di, L'argento di un povero cuore. 101 ghazal, a cura di S. Manoukian, Roma, Ist. Cult. della Rep. Isl. d'Iran, 1991

Sadi (znany też jako Sadi z Szirazu) – poeta perski żyjący prawdopodobnie w latach 1213–1295. Liczne, przeważnie dydaktyczne utwory pisał - wierszem i prozą - po persku i arabsku w przystępnej formie. Pod pogodnym poglądem na świat często ukrywa się w jego twórczości mistycyzm. Jego dwa najważniejsze dzieła to poematy dydaktyczne Bustan (1256-57, Ogród Drzew) i Gulistan (1258, Ogród Różany); Gulistan na język polski przełożyli: S. Otwinowski (w latach 1610–1625, ale tłumaczenie to wydano dopiero w 1879 r.) oraz W. Kazimirski w 1876 r. Sadi zasłynął także jako autor zbiorów poezji lirycznej (dywan), zawierających gazele oraz kasydy – utwory panegiryczno-liryczne. Przez część życia Sadi podróżował jako derwisz po Bliskim Wschodzie. Zwiedził niemal cały Wschód muzułmański wraz z Indiami i Marokiem, resztę życia spędził w Szirazie.

Cytaty z Sadiego

"Strzeżcie się westchnienia zranionego serca. Powiew z serc uciskanych może zmienić bieg świata" (Ogród Różany) "Ludzie tego świata są członkami jednego świata, o jednej duszy. Jeśli jeden członek jest uciskany, wszyscy cierpią męki". "Pewien król cierpiał na straszną chorobę. Medycy orzekli, iż tylko krew dziecka o specjalnych cechach może uratować mu życie. Wszczęto odpowiednie starania i znaleziono dziecko wieśniaków o właściwych cechach. Ojciec i matka chłopca dostali bogate dary i zgodzili się oddać dziecko. Sędzia orzekł, iż prawo zezwala na zabicie poddanego, jeśli uratuje to życie króla. Gdy kat uniósł topór, chłopiec spojrzał w niebo i uśmiechnął się. - Jaki masz powód do śmiechu? - zapytał król. - Dzieci szukają bezpieczeństwa u rodziców, sprawiedliwości u sędziów, a łaski u królów - odparło dziecko. - Tak się składa, że własna matka i własny ojciec oddali mnie na sprzedaż, sędzia mnie skazał, a król ma nadzieję, że moja śmierć przyniesie mu wybawienie. Nikt mnie nie chroni prócz Boga na wysokościach. Na te słowa monarcha zdecydował, że woli raczej umrzeć, niz przelać krew chłopca. Tego samego tygodnia ozdrowiał." (Ogród Różany)

Show more
Show less

Photo details

  • Uploaded on January 8, 2013
  • Attribution
    by alireza javaheri
    • Taken on 2012/04/29 12:47:17
    • Exposure: 0.005s (1/200)
    • Focal Length: 21.00mm
    • F/Stop: f/7.100
    • ISO Speed: ISO200
    • Exposure Bias: 0.00 EV
    • No flash