Αμφιάρειο του Ωρωπού -- Amphiarion of Oropos (info)

Selected for Google Maps and Google Earth

Το Αμφιάρειο του Ωρωπού βρίσκεται σε μια μικρή κοιλάδα νοτιοδυτικά της σκάλας Ωρωπού, το Μαυροδήλεσι, που τη διασχίζει ένα ξερό ποτάμι το οποίο οι αρχαίοι ονόμαζαν Χαράδρα. Το Αμφιάρειο ήταν το μεγαλύτερο στην αρχαία Ελλάδα ιερό του χθόνιου θεού και ήρωα του Άργους Αμφιαράου. Σε όλη την περίοδο της λειτουργίας του ήταν το εθνικό ιερό του Ωρωπού, μιας από τις παλαιότερες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας. Το Αμφιάρειο ιδρύθηκε στα τέλη του 5ου αι. π.Χ. όταν ο Ωρωπός ήταν στα χέρια των Αθηναίων. Ο Αμφιάραος ανήκε στις θεότητες του κάτω κόσμου. Η ευτυχέστερη ίσως περίοδος της ιστορίας του Αμφιαρείου ήταν ο 3ος αιώνας π.Χ. και το πρώτο μισό του 2ου αιώνα π.Χ. (ως το 146 π.Χ.), οπότε ο Ωρωπός ήταν μέλος του Κοινού των Βοιωτών.

.

Ως λιμάνι με ιδιαίτερη σημασία εξαιτίας της επικοινωνίας του με την Εύβοια ο Ώρωπός υπήρξε αιτία διαμάχης ανάμεσα στους Βοιωτούς και τους Αθηναίους. Κατοίκηση στον Ωρωπό διαπιστώνεται από τη μεσοελλαδική εποχή στη θέση Νέα Παλάτια. Κεραμικά λείψανα της μεσσοελλαδικής, της μυκηναϊκής, της πρωτογεωμετρικής, της γεωμετρικής και της αρχαϊκής περιόδου προέρχονται από την ευρύτερη περιοχή του Ωρωπού. Μέχρι και το τέλος της αρχαϊκής εποχής η πόλη πρέπει να βρισκόταν υπό την επίδραση αν όχι κατοχή της Ερέτριας.

.

Γύρω στο 506 π.Χ. μετά τη νικηφόρα εκστρατεία των Αθηναίων κατά των Βοιωτών ή λίγο αργότερα μετά τα μηδικά, ο Ωρωπός περιήλθε στην κατοχή της Αθήνας. Από κάποιο λόγο του ρήτορα Λυσία μαρτυρείται πως ο Αθηναίος Πολύστρατος ήταν διοικητής του Ωρωπού πριν από το 411 π.Χ. Οι κάτοχοι της πόλης εναλάσσονται για μεγάλο διάστημα ενώ μετά το 367/366 π.Χ. περίπου και για αρκετά χρόνια φαίνεται ότι απέκτησε την αυτονομία της.

.

Μεγάλο γεγονός για την πόλη υπήρξε η ίδρυση του Αμφιαρείου στα τέλη του 5ου αι. π.Χ. Από τις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. και ως το 338 π.Χ. (μάχη Χαιρώνειας) το Αμφιάρειο οργανώνεται και η φήμη του απλώνεται στην Ελλάδα. Κτίζονται σε αυτό κτήρια και στήνονται αγάλματα.Το ιερό φαίνεται να λειτουργεί με βάση σταθερό κανονισμό. Σύμφωνα με έναν κατάλογο με ονόματα νικητών εκείνης της εποχής κάθε χρόνο διοργανώνονταν αγώνες τα Αμφιάρεια τα Μικρά και κάθε πέμπτο χρόνο τα Αμφιάρεια τα Μεγάλα. Τα Αμφιάρεια τα Μεγάλα περιλάμβαναν μουσικούς, αθλητικούς και ιππικούς αγώνες στους οποίους έπαιρναν μέρος αθλητές λόγιοι και ηθοποιοί από όλη την Ελλάδα, την Ιταλία και τη Μικρά Ασία.

.

Από το 338 π.Χ. ως τις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ. μεσολαβεί περίοδος διαφόρων μεταβολών. Ο Φίλιππος της Μακεδονίας ή ο γιος του Αλέξανδρος παραχωρεί τον Ορωπό στους Αθηναίους. Οι Αθηναίοι αναδιοργανώνουν τις γιορτές και τους αγώνες του ιερού, προσφέρουν αφιερώματα στον Αμφιάραο και κατασκευάζουν κτήρια. Το 313 π.Χ τον Ωροπό κυριεύει ο στρατηγός του Αντίγονου του Μονόφθαλμου Πολεμαίος. Το 287 π.Χ. ο Ωρωπός γίνεται μέλος του Κοινού των Βοιωτών και επακολουθεί άνθηση του Αμφιαρείου που διαρκεί ως το 146 π.Χ. Στο ιερό του προσέρχονται τώρα πλήθη ανθρώπων απ' όλα τα μέρη του ελληνικού κόσμου, τα νησιά και τη Μικρά Ασία. Πολλές είναι και οι δωρεές και οι ευεργεσίες που δέχεται το ιερό. Τα λιμάνια του κράτους -Σκάλα και Δελφίνιο όπως ονομάζονται σήμερα - όπου αποβιβάζονταν οι προσκυνητές του ιερού συνέβαλλαν στη αύξηση των εσόδων του Ωρωπού. Μεγάλοι μονάρχες της Ανατολής όπως ο Πτολεμαίος Δ΄ ο Φιλοπάτωρ ευνοούν υλικά την μικρή πόλη - κράτος.

.

Κατά την Ρωμαιοκρατία (από το 146 π.Χ.) ο Ωρωπός είναι "αυτόνομος". Άνθηση του ιερού κατά τον 1ο αιώνα π.Χ. οφείλεται στην ευεργεσία του Ρωμαίου στρατηγού Σύλλα. Στις αρχές του 1ου αι. μ.Χ. στα χρόνια του Αυγούστου ο Ωρωπός γίνεται πλέον οριστικά κτήση της Αθήνας. Αναθηματικές επιγραφές των πρώτων χριστιανικών χρόνων που βρέθηκαν στο Αμφιάρειο μας πληροφορούν ότι οι Αθηναίοι προσφέρουν αφιερώματα στον τιμώμενο θεό του ιερού. Η λατρεία του Αμφιαράου έσβησε με την επικράτηση του Χριστιανισμού.

.

Οι νεότεροι περιηγητές έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον για το ιερό. Ο Leake, γνώστης του αρχαίου κόσμου έδωσε σωστές πληροφορίες για το Ιερό του Αμφιαρείου. Κατά το 19ο αι. και άλλοι περιηγητές ενδιαφέρθηκαν για την ανακάλυψη και τη μελέτη του ιερού.

.

Το 1884 ξεκίνησε η συστηματική ανασκαφή του ιερού από την Αρχαιολογική Εταιρεία με τον Βασίλειο Λεονάρδο. Η ανασκαφή διήρκησε με διαλείμματα ως το 1929 και αποκάλυψε τα ερείπια μνημείων στο Μαυροδήλεσι και πολλές επιγραφές που είναι πολύτιμες για τις πληροφορίες που περιέχουν.

.

Το Αμφιάρειο είναι κτισμένο στις όχθες ενός χειμάρρου, της Χαράδρας, όπως την έλεγαν οι αρχαίοι. Στην αριστερή όχθη βρίσκονται τα επίσημα οικοδομήματα, ο ναός, ο βωμός, η στοά, το θέατρο και στη δεξιά απλώνεται η κατοικίδια συνοικία. Στην κατοικίδια συνοικία, εκτός από γραφεία, καταστήματα και ξενοδοχεία, βρίσκονταν η αγορά και η Κλεψύδρα (υδραυλικό ρολόι). Σήμερα σώζονται τα ερείπια των κτισμάτων του ιερού.

.

Η είσοδος του ιερού γινόταν στα αρχαία χρόνια από την ανατολική του άκρη όπου βρίσκονται και τα επίσημα κτήρια του ιερού. Το πρώτο κτίσμα που αντικρύζει ο επισκέπτης κατευθυνόμενος προς τα δυτικά είναι τα λουτρά του ιερού. Πρόκειται για τετράγωνο κτήριο του 4ου αι. που δε σώζεται σε καλή κατάσταση. Από αρχαίους συγγράφείς γνωρίζουμε ότι τα λουτρά ήταν φημισμένα κατά την αρχαιότητα και επισκίαζαν ακόμη και τη φήμη του ιερού.

.

Στα δυτικά των λουτρών βρίσκονται τα ερείπια της «μεγάλης στοάς του ιερού? του 4ου αι και αυτή. Η στοά είναι κτίσμα του 4ου αι. π.Χ. και έχει μήκος 110μ. Στα άκρα της ανατολικό και δυτικό, υπάρχουν δύο δωμάτια, όπου γινόταν η εγκοίμηση όσων ζητούσαν χρησμό από τον Αμφιάραο.

.

Πίσω από τη ''μεγάλη στοά του ιερού'' βρίσκεται το θέατρο. Το θέατρο με αναστηλωμένη την κιονοστοιχία του προσκηνίου, χρονολογείται στο 2ο αι. π.Χ. Πέντε μαρμάρινοι θρόνοι, στην περιφέρεια της ορχήστρας χρονολογούνται στον 1ο αι. π.Χ. και προορίζονταν για τους ιερείς και τους επίσημους θεατές των θεατρικών δρώμενων. Ένας από αυτούς τους θρόνους σώζεται ακέραιος.

.

Δυτικά της στοάς βρίσκεται η σειρά των βάθρων των αγαλμάτων, που πλαισίωναν το δρόμο που οδηγούσε στο ναό.

.

Εμπρός από τα τελευταία βάθρα βρίσκονται τα ερείπια του ''μεγάλου βωμού του ιερού''. Σώζεται μόνο το κάτω μέρος του. Στα αρχαία χρόνια ο βωμός ήταν μνημειακών διαστάσεων.

.

Προς τη βόρεια πλευρά του βωμού βρίσκονται τα λείψανα τριών ημικυκλικών σκαλιών. Σύμφωνα με επιγραφή του ιερού τα σκαλιά ανήκαν σε κτίσμα που ονομαζόταν μάλιστα Θέατρο το κατά τον βωμόν. Το θέατρο που χρονολογείται στον 5ο ή στον 4ο αι. π.Χ. προορίζόταν για τους θεατές των θυσιών που γίνονταν στο βωμό. Στο σημείο όπου στέκεται το τελευταίο βάθρο σώζονται σε αρκετό ύψος οι τοίχοι ενός μικρού ναού του 4ου αι. π.Χ.

.

Νοτιοδυτικά του βωμού ήταν κτισμένος ο μεγάλος ναός του ιερού που ήταν αφιερωμένος στον Αμφιάραο. Το ναό που έχει διαστάσεις 38 Χ 14μ. αποτελούσαν ο πρόδομος και ο σηκός. Στον πίσω τοίχο του σηκού υπήρχε μια πόρτα που οδηγούσε σε ένα μικρό δωμάτιο που χρησίμευε ίσως ως θησαυροφυλάκειο του ιερού ή είχε κάποια σχέση με τη λατρεία. Σήμερα σώζεται το άνοιγμα και το κατώφλι αυτής της πόρτας. Το κτίσμα ήταν δωρικού ρυθμού και κτίστηκε τον 4ο αιώνα π.Χ

.

Στα νότια του βωμού βρίσκεται η ιερή πηγή που το νερό της δεν επιτρεπόταν να χρησιμοποιηθεί για καθαρμούς ή για πλύσιμο χεριών. Όταν κανείς θεραπευόταν έριχνε μέσα στην πηγή ασημένια ή χρυσά νομίσματα γιατί από εκεί πίστευαν ότι βγήκε ο Αμφιάραος ως θεός μετά την καταβύθιση του στη γη από τον κεραυνό του Δία. Το νερό αναβλύζει σήμερα από μια δεξαμενή των ρωμαϊκών χρόνων.

.

Δίπλα από την πηγή υπήρχαν αντρικά λουτρά από τα οποία σώζονται μόνο μια δεξαμενή, δύο μεγάλες λεκάνες, το δάπεδο και το κάτω μέρος των τοίχων μερικών δωματίων των λουτρών.

.

Στην άλλη όχθη του ποταμού υπήρχαν κατοικίες και εγκαταστάσεις που ήταν αναγκαίες για τη λειτουργία του ιερού. Ο ξενώνας, στα νοτιοδυτικά η αγορά που περιστοιχίζεται από κολόνες, το μακρόστενο κτήριο στη βορειοανατολική πλευρά της που ίσως ήταν το αγορανομίο. Κοντά στην όχθη του ποταμού υπήρχε ένα μικρό υπόγειο κτίσμα η Κλεψύδρα που διαθέτει εξωτερικά μια στενή σκάλα και έναν διάδρομο. Στο κάτω μέρος της βρίσκεται κρουνός από τον οποίο άδειαζε με πολύ αργό ρυθμό το νερό. Η Κλεψύδρα χρησίμευε ως μεγάλο υδραυλικό ρολόι για το ιερό.

Πηγή: Υπουργείο Πολιτισμού


Amphiarion of Oropos

Amphiarion of Oropos

The Amphiarion of Oropos (Greek: Άμφιαρείον Ωρωπού), situated in the hills 6 km southeast of the fortified port of Oropos, was a sanctuary dedicated in the late 5th century BCE to the hero Amphiaraos, where pilgrims went to seek oracular responses and healing. It became particularly successful during the 4th century BCE, to judge from the intensive building at the site. The hero Amphiaraos was a descendant of the seer Melampos and initially refused to participate in the attack on Thebes (detailed in the Seven Against Thebes of Aeschylus) because he could foresee that it would be a disaster. In some versions of the myth, the earth opens and swallows the chariot of Amphiaraos, transforming him into a chthonic hero.

The sanctuary is located 37.2 km NNE of Athens at a sacred spring; it contained a temple of Amphiaraos (with an acrolithic cult statue), as well as a theater, a stoa, and associated structures. The temenos extended for some 240 metres northeast from the Temple of Amphiaraos (hence Amphiareion) along a streambed. The cult, which was both public and private, dates to the 5th century BCE. There was an upswing in the sanctuary’s reputation as a healing site during the plague that hit Athens in the late 5th BCE Herodotus relates that the oracular response of this shrine was one of only two correct answers to the test put to them all by the Lydian king Croesus. There were many dedications from Greeks, notable Romans, and others, many with inscriptions. On the southeast side of the streambed there are extensive remains of domestic structures as well as an unusually well-preserved klepsedra (water clock).

At the Amphiareion, in addition to the presumed annual festival, Greater Amphiareia were celebrated in an agonistic festival of athletic games, every fifth year. Two reliefs of the late 5th-early 4th century BCE seem to provide the earliest attestations of the festival games; there is an inscribed catalogue of victors at the Greater Amphiareia that dates before 338 BCE.

Amphiaraos was also worshipped at the site of Rhamnous about 17.5 km southeast, as well as at Athens, Argos, Sparta, and other sites. The cult at the Amphiareion came to an end with the outlawing of non-Christian worship in the Theodosian decrees at the end of the 4th century CE.

In 414 BCE Aristophanes produced a comedy, Amphiaraos, of which fragments survive as quotations. Contents

Sanctuary of Amphiaraos

At the Temple of Amphiaraos, the site is about 154 m in elevation, with a gentle slope to the northeast, as it fills the northwest bank of a small ravine between two hills. The sanctuary was located near the border of Attica and Boiotia, the respective spheres of control of Athens and Thebes; control over the site passed back and forth between the rival cities until Alexander the Great destroyed Thebes in 335 BCE. In the 2nd century CE, the Greek periegetic writer Pausanias stated:

I think that Amphiaraos most of all dedicated himself to interpreting dreams: it is clear that, when he was considered a god, he set up an oracle of dreams. And the first thing is to purify oneself, when someone comes to consult Amphiaraos, and the purification ritual is to sacrifice to the god, and people sacrifice to him and to all those whose names are on (the altar), and - when these things are finished – they sacrifice a ram and spread out its skin under themselves, lie down waiting for the revelation of a dream.
Description of Greece 1.34.5

An inscription from the site, however, states that each man may sacrifice what he wants. Some variation in practice during the nine centuries of cult activity at the sanctuary may be expected. The baths of the site were famous in antiquity. The locations of a stadion and a hippodrome are unknown.

Temple of Amphiaraos

The early 4th century BCE temple of Amphiaraos was of an unusual Doric hexastyle in antis plan: i.e. it has six columns across the front façade between small projecting walls. The antae were capped with half columns, giving the appearance of an octostyle façade. It measures 14 by 28 m. Behind the columns was a pronaos, leading into a cella with two rows of five un-fluted internal columns. Alongside the second pair of columns back from the pronaos there was a base for the acrolithic cult statue of Amphiaraos of which one arm remains in situ. In the rear wall of the cella, there was a threshold, perhaps a later addition. View SW across Altar, theatral area, sacred spring, and temple.

On axis with the center line of the temple, and about 10.5 m northeast, are the remains of the altar divided into sections with inscriptions to a number of gods and heroes. Pausanias (1.34.3) says that the altar was dedicated to five groups:

  • Heracles, Zeus and Apollo the Healer (Παιών)
  • Heroes and heroes’ wives
  • Hestia, Hermes, Amphiaraos, and of the children of Amphiaros, Amphilochos
  • Aphrodite, Panacea ("all-cure"), Iaso, Hygeia, and Athena the Healer (Παιωνία)
  • Nymphs and Pan; the rivers Achelous and Cephisus[disambiguation needed].

Wrapping around the altar on the west side is a stepped structure that may have served as an early theatral area before the construction of the theater. Immediately to the east is the sacred spring, where Pausanias says worshipers threw coins when they were healed of a disease. Immediately northeast of the spring is the structure traditionally called the men’s bath.

To the northeast of the temple was a line of dedications of statuary, of which the bases (illustration, right) have largely survived; the avenue stretched for around 70 m along the road into the sanctuary. Among the more notable dedications, all of the Roman era:

  • 42 BCE inscription honoring Marcus Junius Brutus as a Tyrannicide
  • 86-81 BCE inscription for the Roman dictator Lucius Cornelius Sulla
  • post 27 BCE inscription for Marcus Agrippa
  • 1st BCE inscription for Appius Claudius Pulcher
  • inscription for Gnaius Calpurnius Piso.

There are also the remains of a small temple at the southwest extremity of this area.

Theater

The theater is dated to the 2nd century BCE by inscriptions and the seating area was likely composed of wooden seats on stone supports. Five marble prohedria (seat of honor at the front of the seating area) were discovered placed around the orchestra, which had a radius of 12.4 m. Two parodoi (side entryways) led off from the orchestra between the seating area of the cavea and the stage building. The Doric order proscaenium of the stage structure (c. 12 m wide) is well preserved and thus important for the study of theater design. The theater would have held approximately three hundred spectators.

Stoa

Dating to the mid-4th century BCE, the stoa measured 11 by 110 m with 39 exterior Doric columns and 17 internal Ionic columns. There were stone benches set into the back walls of the structure, perhaps where the suppliants of the god slept and awaited their dreams. The sexes may have been segregated as may have been the case for the bath to the northeast of the stoa, which is traditionally called the women’s bath.

Klepsedra

On the southeast side of the streambed opposite the sacred spring are the remains of an unusually well-preserved klepsedra (water clock). This instrument is important in the study of ancient methods of timekeeping in that it is an example of an inflow water clock. Since an inflow clock measures time by the filling of a known volume from a constant rate of inflow, it is much more accurate than an outflow water clock in measuring the gradations between full and empty.[14] The klepsedra was composed of a central, square reservoir with a steep stairway on the south side to allow access to the bronze plug at the bottom of the reservoir. Domestic structures for the operation of the sanctuary are closely packed along the southeast side of the ravine, both north and south of the klepsedra.

http://en.wikipedia.org/wiki/AmphiareionofOropos

Show more
Show less
Save Cancel Want to use bold, italic, links?

Sign up to comment. Sign in if you already did it.

Photo details

  • Uploaded on March 8, 2013
  • © All Rights Reserved
    by Vasilis Anastopoulos
    • Camera: PENTAX Optio H90
    • Taken on 2012/09/23 15:39:01
    • Exposure: 0.004s (1/250)
    • Focal Length: 25.25mm
    • F/Stop: f/5.900
    • ISO Speed: ISO80
    • Exposure Bias: 0.00 EV
    • No flash

Groups