* 't Kerkje op de Heuvel, Kootwijk

Selected for Google Maps and Google Earth

Geschiedenis: In de loop van de negentiende eeuw werden er vanaf de hervormde preekstoel steeds vaker afwijkende theologische inzichten van de officiële leerstukken van de kerk gepreekt. Dat was geheel tegen de zin van de rechtzinnige hervormden. Onder hen werd de roep tot ingrijpen steeds luider en zo ontstond de doleantie. Kootwijk heeft daar een belangrijke rol in gespeeld. Het woord doleantie komt van ‘doleren’ dat letterlijk beklagen of mee-klagen betekent. Een kerkscheuring kon niet uitblijven en die vond dan ook in 1886 plaats onder leiding van Abraham Kuijper. In korte tijd sloten maar liefst driehonderdduizend mensen zich bij de doleantie aan. Zo ontstond een definitieve breuk met het bestuur van de Hervormde Kerk. Een bestuur dat vooral het verwijt kreeg in hun beleid ‘de kool en de geit’ te willen sparen. De dolerenden noemden zich de Nederduits Gereformeerde Kerk Dolerend. Ze gaven hiermee aan dat zij zich beschouwden als een voortzetting van de kerk die door Koning Willem 1 de naam Nederlands Hervormde Kerk had gekregen. Het bijvoegsel ‘dolerend’ werd vooral als protest bedoeld. Een ‘klagend’ protest omdat hen het recht werd ontzegd op kerkelijke goederen. Uit protest bezetten de dolerenden de Nieuwe kerk in Amsterdam. En laat het nu juist Kootwijk zijn dat een cruciale rol kreeg toebedeeld in de doleantie. Een nietig plaatsje, niet meer dan een vlek op de landkaart.

Formeel werd Kootwijk de eerste dolerende gemeente in Nederland. Het was Kootwijk dat op 7 februari 1886 Jan Hendrikus Houtzagers als predikant bevestigde. Hij was de eerste afgestudeerde kandidaat van de orthodox-gereformeerde Vrije Universiteit. Deze actie werd geregisseerd door ds. Willem van den Bergh uit Voorthuizen waar het besluit tot doleantie al een paar maanden eerder genomen was maar waar dit pas op 8 februari 1886 bekend werd gemaakt. Eén dag na de bevestiging van Houtzagers!

De hervormden betitelden de actie als het ‘plegen van een coupe’. Ds. Houtzagers heeft de kerk in Kootwijk tot 1918 gediend. Hoewel hij door velen werd bewonderd waren er ook die hem liever zagen gaan dan komen. Vooral in Kootwijkerbroek was dat het geval. Een jaar later eiste de Hervormde kerkvoogdij het kerkgebouw op de Brink op. Ze wilden zelf kerkdiensten gaan houden in Kootwijk. Tot die tijd huurden de gereformeerden het kerkje van de hervormden. De gereformeerde kerken in Nederland organiseerden een actie en zo ontstond in Kootwijk ‘het kerkje op de Heuvel’.

Ds. Houtzagers kocht de grond aan voor driehonderd gulden en schonk het aan de gemeente. Architect Heuvelink uit Apeldoorn kreeg de opdracht om een ontwerp te maken. De totale aanneemsom bedroeg ruim zestienduizend gulden. Het kerkje werd in 1919 in gebruik genomen. Uiteraard werd de eerste steen gelegd door ds. Houtzagers.

Twee ‘glas in loodramen’ herinneren aan de gedenkwaardige jaartallen 1886 en 1919. Tussen die jaren heeft een bewogen geschiedenis plaats gevonden. Een geschiedenis met verstrekkende gevolgen.

In januari 1940 overleed Houtzagers. Hij werd vanuit ‘zijn eigen kerk’ uitgedragen en naar zijn laatste rustplaats gebracht.

In de jaren zeventig van de vorige eeuw werd de kerk geheel opgeknapt. De lampen werden vervangen door kroonluchters en er werd een nieuw orgel in de kerk geplaatst. Veel vakantiegangers maken in de zomer van de gelegenheid gebruik om een eredienst in dit bijzondere kerkje bij te wonen.

Show more
Show less
Save Cancel Want to use bold, italic, links?

Comments (14)

Bengeltje on April 20, 2013

Een schattig kerkje en foto.

like

Groet,

Bengeltje

Jack Tol on April 20, 2013

Mooi gecomponeerd Christien. Staat er prachtig op en deze en je andere foto's laten zien dat er nog heel wat moois te zien is in Kootwijk en omgeving.

Groeten,

Jack

Guizel J.c on April 20, 2013

Beautiful composition and light

LIKE

Cheers-J.C

Very fine composition and excellent capture.

Like+YS

Best wishes.,Nikos1954.

© BraCom (Bram) on April 21, 2013

mooi licht en schaduw werk, Kootwijk ken ik wel maar dit kerkje heb ik gemist zeker Like

Groeten, Bram

AnneliesMacro&More on April 21, 2013

Wat een mooi kerkje zo tussen de bomen. Ben daar vorig jaar in de buurt geweest, op de zandvlaktes. Prachtige omgeving!

groetjes en een like voor deze mooie foto

Annelies

gerhard weiss on April 21, 2013

Interesting building. Well captured. Warm regards. L7. Gerhard

bdeh on April 21, 2013

Leuk kerkje en MOOI vastgelegd Christien. Bedankt ook voor de info, leer ik nog eens wat. Groeten Berend

Marco Lucas on April 21, 2013

Om één of andere duistere reden boeien die kerkscheuringen mij wel. Maar begrijpen doe ik er weinig van :-) Dat is voor fijnproevers ! Voor mij is het vaag, maar voor hen zó belangrijk ! Prachtig dorpje en ditofotobello. Groet, Marco

Louisa H on April 21, 2013

Mooi kerkje Christien, ligt in een heel liefelijke omgeving

Hoe veel zouden wij alle maal familie van elkaar zijn ,doe er nog een teksje bij en verwijder maar wanneer je wilt.

In de 16e eeuw was Antwerpen een welvarende handelstad, een broedplaats van nieuwe ideeën. Het is hier dat in 1520 enkele geschriften van Maarten Luther worden gedrukt. Het protestantisme verspreidt zich snel in brede lagen van de bevolking. De contrareformistische katholieke Kerk houdt de touwtjes echter stevig in handen. Voor andersdenkenden was geen plaats in de Nederlanden. Vorsten als Karel V en Filips II willen niet over ketters regeren. Niet-katholieken rest slechts de brandstapel of emigratie. Aanvankelijk migreren de meeste vluchtelingen naar Engeland en Duitsland, maar na de Val van Antwerpen (1585) verplaatsen de migratiestromen zich naar de Noordelijke Nederlanden. In geen tijd trekken 42 000 Antwerpenaren – de helft van de toenmalige Antwerpse bevolking – weg uit de stad. Midden 17e eeuw blijken steden als Gouda, Dordrecht en Rotterdam voor maar liefst 40% bevolkt door Vlaamse emigranten van de eerste of tweede generatie. De stad die de grootste aantrekkingskracht uitoefent op de Antwerpenaren, is Amsterdam. Samen met uit Frankrijk gevluchte Hugenoten en uit Spanje verdreven joden dragen de Vlamingen bij aan de Gouden Eeuw van de Nederlanden, een tijdperk van culturele en economische voorspoed. Met dank aan een klimaat van religieuze tolerantie en vrijhandel ontwikkelen de Noordelijke zeven Verenigde Provinciën zich tot een absolute wereldmacht.

Groetjes,Louisa

bayernengel on April 21, 2013

wunderschönes Bild like

Liebe Grüße, sendet dir, der bayernengel. ✿ܓ

köfteci enişte on April 21, 2013

A relly spectacular place!

Greetings from İstanbul

Ali Raza on April 21, 2013

Excellent shot!!!

Like!

Greetings

joeri Goossens on April 23, 2013

Een mooi prachtig Kerkje CHRISTIEN , I LIKE IT, Groetjes , Joeri;

Sign up to comment. Sign in if you already did it.

Photo details

  • Uploaded on April 20, 2013
  • © All Rights Reserved
    by Chris10 ©
    • Camera: SONY DSC-HX1
    • Taken on 2013/04/01 14:24:33
    • Exposure: 0.002s (1/640)
    • Focal Length: 5.00mm
    • F/Stop: f/4.000
    • ISO Speed: ISO125
    • Exposure Bias: -0.30 EV
    • No flash

Groups