Polygons پلیگون ها در پلایا، دریاچه نمک حوض سلطان

Selected for Google Maps and Google Earth

These polygons that are formed on the "playa".

When the salt playa will be dry in the sun's heat, at first, the surface is completely dry.

This(initial surface drying) causes the lower parts receive less heat from the sun.

During this time, the salt crystals grow in the bottom surface and the water(of salt crystals) gradually evaporates. Because the growth of salt crystals, the side surface grows and this causes the formation of polygons.


هنگامي كه پلايا هاي نمكي در اثر حرارت خورشيد خشك مي شوند، در درجه اول سطح آن ها كاملا خشك مي شود. اين خشك شدن قسمت هاي زيرين را از حرارت خورشيد تا حدودي حفظ ميكند و باعث تاخير در خشك شدن ان ها مي شود. به همين دليل بلورهاي نمك در زير فرصت رشد پيدا ميكنند و به مرور آب ان ها هم تبخير مي شود. رشد بلور هاي نمك باعث رشد جانبي سطحي مي شود و اين عمل باعث تشكيل پليگون هايي مي شود كه در شكل مي بينيد. علت برآمده شدن حاشيه پليگون ها دقيقا مكانيزم ايجاد تراست هاي تكتونيكي را دارد . يعني دو پليگون به هم فشار وارد مي كنند و باعث برجستگي در (تكتونيك = كوهزايي) حاشيه ها مي شوند.


پلايا يك لغت اسپانيايي است و به معني ساحل مي باشد كه به مرور تغييراتي در مفهوم آن صورت گرفته و امروزه به معني يك حوضه مركزي يا به عنوان يك چاله داخلي كويري مورد استفاده قرار ميگيرد. اين كلمه بوسيله زمين شناسان انگليسي دراروپا و امريكاي شمالي جهت درياچه هاي در حال خشك شدن بكار رفته است. در امريكاي لاتين به زمينهاي هموار پوشيده از گل و رسهاي نمكي گفته مي شود، كه در حوضه هاي بسته نواحي خشك و بياباني جمع مي شوند.

پلايا يادگار درياچه هاي پليوستوسن ميباشد كه در طي دوران بين يخچالي و توام با خشكي محيط به شكل كنوني در آمده است محدوده كنوني پلاياهاي امروزي ساحل همان درياچه هاست كه بصورت يك تراس ساحلي با شيب بسيار كم (كمتر از يك درصد)، بافت خاك ريز دانه تارسي و افزايش نهشته هاي تبخيري متمايز ميگردد. بعبارتي پايين ترين سطح زهكشي كويرها بوسيله لايه هاي افقي با نهشته هاي ريزدانه پوشيده شده است .اين بخش از مناطق كويري را پلايا مي نامند. بهرحال امروزه پلايا را معادل واژه كويرهاي باتلاقي در فارسي و يا شت در كشورهاي عربي در نظر مي گيرند.

فرو رفتگی های بیابان ها یا مناطق خشک که آب های زیر زمینی را به سمت خود جذب کرده و بر اثر تبخیر پیش از بارندگی و افزایش دائمی شوری، رسوبگذاری "تبخیری - شیمیایی" در آن متداول است. به دریاچه های کوچک مناطق تبخیری نیز گفته می شود .

مشابه این محیط در سواحل برخی مناطق هم پدید می آید که پلایای ساحلی می گویند. مثل جنوب خلیج فارس

نمونه ی بسیار خوب و جالبی از پلایاها، دریاچه نمک در ایران ("حوض سلطان" در شرق قم) است که اغلب خالی از آب بوده و سطح آن توسط چند ضلعی های نمک (در فصول شدیدا" خشک) و یا چند ضلعی های گلی (در ایام مرطوب تر) پوشیده می شود. در اطراف پلایاها، گاه ارتفاعات و نواحی کوهستانی وجود دارد که سنگ های موجود در این ارتفاعات به دلیل گرمای زیاد در طول روز و سرمای شدید در شب، دچار هوازدگی و فرسایش از نوع تخریب فیزیکی می شوند. حاصل این تخریب، تولید خرده سنگ های درشت از یک سو و مواد تخریبی ریزتر در اندازه سیلت و رس از سوی دیگر است. این مواد توسط عوامل حمل و نقل، از جمله آب های سطحی و باد، به سمت مناطق پست تر یعنی بخش های داخلی پلایاها منتقل می شوند. ذرات درشت و سنگین، کمتر جا به جا می شوند و در حاشیه ی پلایا باقی می مانند؛ اما مواد ریزتر به خود پلایا می رسند.

Show more
Show less
Save Cancel Want to use bold, italic, links?

Comments (301)

Janne Eriksson on June 11

excellent photo!!! interesting explanation! :)
F&L, Janne

Sign up to comment. Sign in if you already did it.

Photo details

  • Uploaded on August 20, 2013
  • Attribution
    by Mahdi Kalhor

Groups